Nieuwbouwwijken

Een groot deel van ons autogebruik wordt opgeroepen door de ruimtelijke ordening die we bedrijven. Op de eerste plaats hebben we een extreem doorgezette scheiding van gebieden voor wonen en werken. Dat is wenselijk en verklaarbaar voor industrieën die overlast geven, maar volstrekt onnodig voor veel andere vormen van bedrijvigheid. Veel bedrijfsmatige activiteiten zouden gerust in woongebieden kunnen plaatsvinden. Dat geeft niet alleen een efficiënter ruimtegebruik, maar ook gevarieerder en aangenamer gebieden met betere sociale controle. Het leidt bovendien tot minder (auto-)verplaatsingen.

We hebben op grote schaal nieuwbouwwijken gebouwd waar voorzieningen als scholen, winkels en openbaar vervoer niet vanaf het eerste begin aanwezig waren. Daardoor zijn mensen zonder keuze de auto ingejaagd, waar ze later inderdaad niet meer uit te krijgen zijn. De geslaagde voorbeelden die laten zien dat het ook anders kan zijn te weinig nagevolgd.

De dichtheid waarin we nieuwe wijken bouwen is teruggelopen naar iets meer dan dertig woningen per hectare. Dit sluipende proces heeft meer negatieve neveneffecten dan alleen de ruimteverspilling. Die neveneffecten worden veel te weinig doorzien. Het enige vermeende voordeel: het zogenaamde 'ruime wonen' kan ook met andere middelen worden gerealiseerd. Woonwijken met meer dan vijftig woningen per hectare kunnen bij een goed ontwerp verrassend aangenaam overkomen.

Het bouwen in lagere dichtheden vermindert het draagvlak voor voorzieningen op loopafstand, dus de verplaatsingsbehoefte neemt dramatisch toe. Als de scholen en winkels te ver weg liggen worden de kinderen met de auto weggebracht en worden de boodschappen met de auto gehaald.

Er is dus veel meer aan de hand dan alleen sociale en culturele factoren bij het analyseren van het toegenomen autogebruik. We hebben een ruimtelijk ordeningsbeleid gevoerd (en voeren dat nog steeds) dat de mensen keihard de auto injaagt. Dat is nog meer te betreuren omdat het heel gemakkelijk anders kan.