Lucas Belvaux

De Fransman Lucas Belvaux (1961) is de regisseur van een opmerkelijke trilogie die tijdens het filmfestival in Rotterdam z'n Nederlandse première beleefde. Dezelfde personages (gespeeld door dezelfde acteurs) komen in alle drie de films -'Un Couple üpatant', 'Cavale' en 'Après La Vie'- voor. Maar in het ene verhaal staan ze centraal, in het andere zijn ze een bijfiguur. Wie alle drie de films bekijkt ziet als het ware een vierde, denkbeeldige film.

Drie films: een comedy of errors rond twee echtelieden die elkaar van overspel verdenken, een thriller over een ontsnapte terrorist die een oud-medestrijdster opzoekt, en een melodrama over een politieman die zijn verslaafde vrouw van morfine voorziet.

Het eerste deel 'Un Couple üpatant', vond ik aanvankelijk niet zo bijzonder. Pas toen ik ook de twee andere had gezien kregen de kluchtige huwelijksperikelen wat diepte. Hoort u dat vaker?

,,Ja, zeker. Ik kan natuurlijk niemand verplichten alle drie de films te bekijken, maar de meerwaarde zit 'm in het feit dat je de personages in de loop van de trilogie beter leert kennen.''

In het geval van Bruno de terrorist, die u zelf speelt, pakt dat nogal radicaal uit.

,,De overgang van de komedie naar de thriller is groot, ja. In de eerste film zie je Bruno maar even. Een heel gewone man. Vervolgens blijkt hij een gevaarlijk mens met extreme denkbeelden.''

Wat is de ideale volgorde om de films te zien?

,,De komedie beschouw ik als de eerste film. Ik wilde de personages eerst van hun sympathieke kant laten zien. Daarna de thriller 'Cavale' en dan het drama 'Après La Vie'. Zo ga je van luchtig naar zwaar naar intiem. Overigens blijkt dat iedereen de volgorde waarin hij of zij de trilogie heeft gezien, de beste te vinden. Dat is opmerkelijk.

De manier waarop uw personages nu eens in het middelpunt, dan weer in de marge staan, is een weergave van werkelijke sociale structuren.

,,Uiteraard. Iedereen is hoofdrolspeler in zijn eigen leven en bijrolspeler in dat van anderen. Om je heen cirkelen talloze mensen. Sommigen dichtbij, met anderen heb je slechts één keer in je leven te maken. Vervang het leven door film en je krijgt zoiets als mijn trilogie.''

Fantaseert u er wel eens over de centrale figuur in andermans leven te zijn en te zien hoe u zich in een van de buitenste cirkels beweegt?

,,Ja, jammer dat dat niet kan. Overigens kwam het idee voor de films voort uit de notie dat we heel belangrijk zijn in ons eigen leven, maar in breder perspectief nietig. Wanneer de terrorist in 'Cavale' sterft, gaan de levens van de anderen gewoon door. Dat neemt natuurlijk niet weg dat je het beste uit het leven moet halen.''

U geeft met die verschillende perspectieven een dwarsdoorsnede van de samenleving: de bourgeoiskringen waar mensen tobben met alledaagse huiselijke problemen en de onderwereld met alledaags geweld. In de derde film, waarin de politieman en zijn vrouw voor lastige morele keuzes komen te staan, schildert u een schemergebied.

,,Het zijn verschillende werelden die elkaar niet hoeven te raken, maar wel degelijk naast elkaar bestaan. Soms raken ze verweven.''

Vooral de overlappende scènes, die in verschillende films terugkomen, zijn in dit verband interessant. Kunt u iets over de opnames daarvan vertellen?

,,We hebben in 22 weken alles opgenomen. De terugkerende scnes draaiden we op verschillende manieren. De acteurs deden hetzelfde, maar met ander licht en andere camerastandpunten komen ze steeds net anders in beeld. Hoe je zo'n scène ervaart, hangt vervolgens af van de context: hetzelfde moment is in de komedie grappig en krijgt in 'Après La Vie' iets sombers.''

De films spelen zich af in Grenoble. Waarom heeft u voor die stad gekozen?

,,Om geografische en politieke redenen. De stad ligt in een dal. Het geeft een claustrofobisch effect dat je aan het eind van iedere straat een berg ziet. En Grenoble ligt vlak bij de grens. Dat had ik nodig voor de terrorist, die naar Italië wil vluchten. Verder heeft de universiteit van Grenoble een belangrijke politieke faculteit. Uit de wereld van politiek studenten-engagement is de radicale terrorist voortgekomen.''

Een aantal personages blijft in de hele trilogie een bijfiguur. Vond u het jammer dat u die niet naar voren kon schuiven?

,,Nee, niet echt. Als je zo redeneert zou je eigenlijk zes miljard films moeten maken.''

Met een soap zou u een heel eind kunnen komen.

,,Dat is me de laatste tijd vaker gesuggereerd. Maar dat je in een soap verschillende perspectieven kunt laten zien is een illusie. Soaps vertellen altijd op dezelfde manier hetzelfde verhaal. Ik weet niet wat het volgende is wat ik ga maken, maar het wordt geen soap.''