Is de moeder van het meisje van Nulde een goede moeder?

Wanda R., die vorige week is veroordeeld tot acht jaar cel voor het doden van haar kind Rowena, wil na detentie haar andere kinderen terug. Met aftrek van het voorarrest en goed gedrag staat ze over vier jaar weer op straat. Hoe groot is de kans dat moeder en kinderen, onder wie Rochelle die getuige was van het drama, worden herenigd?

In de zittingszaal draaide Wanda R. zich in juli plots om naar de publieke tribune. Woedend keek ze naar de toegestroomde pers. Schreeuwend: ,,Zo vaak zat Rowena nou ook niet onder de blauwe plekken. De televisie maakt het echt te gek.'' Ook de rechter sprak ze bestraffend toe. ,,Ik heb begrepen dat het gereconstrueerde hoofdje van Rowena wordt tentoongesteld in een museum. Daar ben ik het niet mee eens. Niet over de rug van mijn kind!''

Is Wanda R. een goede moeder? Die vraag houdt de rechtbank in Dordrecht al maanden bezig. R. wil haar kinderen terug. Hoewel ze tijdelijk uit de ouderlijke macht is ontheven, is ze juridisch nog steeds de moeder. Haar laatste kind werd een halfjaar geleden geboren in de gevangenis.

Aan de vraag of Wanda R. haar kinderen terug kan krijgen, zal de rechtbank nog een hele dobber krijgen. Wim Slot, hoogleraar jeugdbescherming van de Vrije Universiteit, denkt dat de kans groot is dat het gaat gebeuren.

,,Je kunt een moeder die een misdrijf pleegt tegen één kind, niet zomaar al haar kinderen ontnemen. Daarvoor moet je eerst de vraag beantwoorden: is Wanda een goede moeder geweest voor Rochelle? Zo ja, dan kun je haar nauwelijks ontheffen.'' Datzelfde geldt voor de baby voor wie Wanda nog geen moeder kán zijn geweest.

Kinderrechter Vlaardingen-Broek denkt niet dat R. ooit haar kinderen terugkrijgt. ,,Een moeder moet veiligheid bieden. In die vier maanden dat ze met Mike J. optrok, heeft ze niet gereageerd op Rowena. Ook heeft ze geen hulp gezocht.''

Maar Slot betwijfelt dat. Hij heeft het vonnis van de rechtbank Zutphen bestudeerd. ,,De rechter redeneert: Als Mike er niet geweest was, had moeder niet... Ook zegt de rechter: De kans dat Wanda weer een persoon als Mike J. ontmoet is miniem. De rechter in Dordrecht die beslist over de ontheffingen zal dat vonnis volgen.''

De rechtbank heeft een psychiatrisch onderzoekscentrum gevraagd uit te zoeken hoe Wanda R. aankijkt tegen haar andere kinderen. Ook wil ze weten of R. ze kan opvoeden, eventueel met therapeutische gezinshulp. Ze verwacht voor mei antwoord.

Slot ziet veel van de problemen waar de rechters nu tegenaan lopen als een gevolg van onduidelijke regels. ,,Het wetboek zou uitsluitsel moeten bieden, maar doet dat niet. Er staat dat de rechter moet doen wat in het belang is van het kind. Maar wat dat is verandert per situatie.''

Onder kinderrechters in Nederland heerst volgens Slot het heilige geloof dat een kind altijd het beste af is bij de moeder. Daar wordt pas van afgeweken als zij een gevaar is voor het kind waar de maatregel voor moet gelden. En dat is niet altijd makkelijk aan te tonen, weet ook kinderrechter Vlaardingen-Broek.

Rochelle wordt, schat Slot in, over een jaar van het psychiatrisch ziekenhuis overgeplaatst naar pleegouders. ,,Het gaat niet om een kind van een aan heroïne verslaafde moeder. Dat betekent dat de pleegouders die Rochelle willen opvangen er rekening mee moeten houden dat de moeder het kind ooit terug wil. Het wordt nog heel lastig zulke pleegouders te vinden.''