Ephimenco

Eergisteren een stuk in Het Parool gelezen van de hand van een student journalistiek. Een studentikoos stuk weliswaar maar wel één met een leuke kop: 'Verlichtingsfundamentalisten'. Daaronder drie foto's: Paul Cliteur ('kalende professor'), Ayaan Hirsi Ali ('kankerend gekrakeel') en ikzelf ('stoere scribent'). Dan een paar kwalificaties voor ons drietjes gezamenlijk: 'Fanatieke strijders, opperste geestelijken, in de djihad tegen het onaangepaste'. Ludiek geformuleerd, zou je zeggen, en zo hoort het ook in een vrolijke aula vol schuim en gist.

Vanzelfsprekend ken ik natuurlijk ook de wetten van de dorstige en groene ambitie: zorg dat je een paar min of meer bekende figuren hard aanpakt en dan word je vanzelf ook een beetje beroemd. Daarom zal ik de naam van dit gelegenheidspennetje zorgvuldig onvermeld laten. Maar toch: die 'verlichtingsfundamentalist' vind ik wel een mooie geuzennaam. Maar dan niet zoals bedoeld als gelijkschakeling met het moslimfundamentalisme. De verlichte fundamentalist streeft een ideaal van openheid na waar religieuze dogma's stelselmatig ter discussie worden gesteld. De moslim-orthodoxe verdraagt daarentegen geen kritiek op de leer van zijn geloof en op de toepassing daarvan. Gek toch dat er in dit land mensen zijn die zich in gesticulaties verliezen zodra de onverdraagzame kant van het islamitische dogma aan de kaak wordt gesteld.

Zo zie je nu allianties geboren worden tussen stromingen die in beginsel elkaars tegenpolen zijn. Al een tijdje flirt een deel van links Nederland met het conservatieve concept van de islam. Uitgerekend mensen die hun identiteit ontlenen aan de verlichting en aan hun vroegere onverzettelijkheid tegen alles wat een beetje confessioneel rook, zijn vandaag de pleitbezorgers geworden van meer (exotische) religiositeit van conservatieve snit in de openbare ruimte. Ze pleiten bijvoorbeeld voor door sjaria-staten gefinancierde nieuwe monumentale gebedshuizen in hartje stad, waar ook bij gelegenheid gestemd mag worden. Of een versoepeling van de scheidingslijn tussen kerk en staat waarvoor hun voorvaderen zo hard hebben moeten vechten. Dit omdat de aanhangers van het nieuwe religieuze conservatisme tot de 'sociaal zwakkeren' behoren. Om de 'burgerlijkheid' te lijf te gaan zijn klaarblijkelijk alle tegennatuurlijke samenwerkingsverbanden geoorloofd. Totdat Sauron om de hoek komt kijken, om hen als brandhout in de vlammen van zijn maal te smijten.