Amerika, Irak en de Veiligheidsraad

Hoe geharnast de 'troonrede' van de Amerikaanse president George W. Bush ook was, en hoe hard hij ook van leer trok tegen de Iraakse leider Saddam Hoessein, een ultimatum voor Irak of een tijdschema voor het begin van een oorlog zat er niet in. Dat is positief, want daarmee blijft de regering in Washington, tandenknarsend weliswaar, tot op heden de 'koninklijke weg' bewandelen. Dat wil zeggen: de weg die de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties in november vorig jaar in resolutie 1441 heeft aangegeven. Positief ook omdat oorlog, met al zijn verschrikkingen, het ultieme middel is en voordat dat middel kan worden ingezet, er zekerheid moet bestaan omtrent Iraks wapenprogramma's.

Bush hield zijn rede nadat twee dagen tevoren de leiders van de VN-wapeninspecteurs, die in Irak onderzoek doen naar door de VN verboden massavernietigingswapens, verslag hadden gedaan bij de Veiligheidsraad. Beide mannen, Hans Blix van UNmovic en Mohammed El Baradei van het Internationale Atoomagentschap IAEA in Wenen, lieten er geen misverstand over bestaan dat Irak tekortschiet bij het uitvoeren van resolutie 1441, die Irak opdraagt ten volle mee te werken aan het vernietigen van zijn door de VN verboden wapens.

Maar beide mannen konden ook niet het harde bewijs leveren dat Irak nog beschikt over chemische, biologische en nucleaire wapens, of bezig is die te ontwikkelen. Zodat het erop neerkomt dat Irak niet kan bewijzen dat het onschuldig is en de VN-inspecteurs (nog) niet kunnen bewijzen dat het schuldig is. Vandaar ook dat beide mannen al voor hun toespraak tot de Veiligheidsraad lieten weten, en Baradei herhaalde dat nog eens, meer tijd nodig te hebben om Irak uit te kammen. En Baradei zei dat enkele maanden extra tijd voor de inspecteurs moest worden gezien als een investering in de vrede.

Die extra tijd moet er komen, zoveel dat de inspecteurs hun werk kunnen doen, maar zo weinig dat Saddam geen spelletjes kan blijven spelen. De rest van de Veiligheidsraad wil dat, en een Alleingang van Amerika moet worden voorkomen. En als de VS beschikken over nieuwe bewijzen dat Irak toch verboden wapens heeft, zoals Bush in zijn rede zei, dan is het nu de tijd daarmee te komen. De inspecteurs kunnen er hun voordeel mee doen en Saddam tot meer medewerking dwingen.