Maaltijd met afwezige

Uit de dichtbundels die vorig jaar verschenen werden ter gelegenheid van Gedichtendag de drie mooiste geselecteerd. De winnende gedichten kun je straks op de gekste plekken tegenkomen in de vorm van ansichtkaarten. Jonathan Huseman sprak met de drie winnende dichters over hun schepping.

'Het gaat over een overleden vriend. Enige tijd na zijn overleden hebben we ter nagedachtenis aan hem gegeten met zijn weduwe en vrienden. Dan zit je redelijk ongemakkelijk bij elkaar. Dat is het thema van het gedicht: wat moet je zeggen, hoe doen we dat? Er is verdriet en toch ook die maaltijd. Het gesprek gaande houden, ja, dat deed hij altijd.

Nu moet een ander het doen. Je voelt hem erbij, dat spreek je niet uit, je voelt het gewoon en je weet dat iedereen dat denkt.''

,,Iemand maakte mij erop attent dat ik misschien onder de titel de naam moest zetten van degene om wie het gaat. Dan zou hij wél aanwezig zijn. Dat is nooit mijn doel geweest. Nu kan het op iedere afwezige slaan. Iedereen heeft wel een afwezige.''

,,Het Laatste Avondmaal? Door het breken van het brood zeker? Hier in de buurt schreef dominee Taco Noorman een stukje over het gedicht in het Rotterdams Dagblad. Hij interpreteert het zo. Daar had ik nooit aan gedacht, bij dat laatste avondmaal is het kenmerk juist dat hij wél aanwezig was. Hoe moet zo'n maaltijd verlopen waar diegene niet bij is?, daarom gaat het. Je hebt het nog nooit meegemaakt. Je zou denken dat er oude rituelen voor bestaan. En het breken van brood is een beeld van een oud ritueel, zo bedoelde ik het. Maar het breken van het brood staat tussen haakjes en maakt daardoor niet echt deel uit van de handelingen. Die iemand die zich moet verspreken is een ander dan de iemand uit de strofe daarvoor. Dat loopt door elkaar. Zo gaat dat met poëzie. Ik bedenk niet van tevoren: hoe zit dat? Dat komt pas achteraf. Je maakt iets mee, je schrijft het op, dat komt in één keer. 'Uitgesteld eten', dat schrijf je op. Later dacht ik: dat kan evengoed een eten mét hem geweest zijn. Het werd ook letterlijk een aantal keren uitgesteld. Zo grillig is de taal. Terwijl je bezig bent denk je: dit gaat de goede kant op. Als het een tijdje heeft gelegen, en je kijkt er later nog eens naar, dan weet je of het uitdrukt wat je wilde zeggen. En in dit geval is het heel duidelijk wat ik bedoelde. Ik vond en vind het een mooi gedicht.''

,,De prijs kwam als een volkomen verrassing. Ik wist dat de gedichtendag bestond en ook dat gedichten op een briefkaart gedrukt werden, maar ik had er niet bij stil gestaan dat een jury uit 65 bundels met allemaal zo'n vijftig gedichten mijn gedicht als een van de mooiste van 2002 zou kiezen. Dit gedicht komt uit mijn achtste bundel, en ik zit niet zo in de prijsklasse-categorie. Het is een prettig idee dat het verspreid wordt, zodat meer mensen het lezen dan alleen degenen die mijn bundel aangeschaft hebben. Fantastisch.''