Meer rechtszaken, maar ook meer bemiddeling

De rechtbanken, gerechtshoven en andere rechtscolleges hebben vorig jaar meer zaken afgehandeld dan in 2001. Het gaat om een stijging van 9 procent, oftewel 133000 zaken. Dat blijkt uit het jaarverslag van de Raad voor de Rechtspraak, dat als een soort raad van bestuur voor alle rechtsinstellingen op 1 januari 2002 werd ingesteld.

Vorig jaar werden 1583000 zaken afgehandeld. De stijging is hoger uitgevallen dan aan het begin van 2002 was geraamd en is vooral terug te zien bij de sectoren vreemdelingen, belasting en kanton. Bij de rechtbanken is het aantal zaken bij de meervoudige strafkamer (waar meer dan één rechter over een zware zaak beslist) met 5 procent achtergebleven bij de verwachting. Een breuk met de tendens, omdat ervan werd uitgegaan dat het aantal zware delicten zou stijgen.

De rechtspraak in Nederland kende vorig jaar een tekort van ruim 7,5 miljoen euro, op een begroting van iets meer dan 649 miljoen. Dat heeft onder andere te maken met de uitbreiding van het aantal strafkamers.

Verder blijkt uit het jaarverslag dat het ambt van rechter en raadsheer veel aantrekkingskracht heeft. Vorig jaar toonde een recordaantal van 314 juristen belangstelling voor de functie, een stijging van ruim 30 procent ten opzichte van voorgaande jaren. In 2002 werkten ongeveer 7500 mensen bij de gerechten, het jaar ervoor waren dat er zo'n 6700. Bijna de helft van het rechtsgeleerd personeel (45 procent) is vrouw.

Er wordt steeds meer gebruikgemaakt van een bemiddelaar (vorig jaar in 1200 zaken), alvorens naar een rechter te stappen. In 2000 startte het project 'Mediation naast Rechtspraak' waardoor partijen bij vijf rechtbanken en een hof hun conflict alsnog zelf kunnen oplossen met hulp van een bemiddelaar.

De raad wil de motiveringen van de vonnissen verbeteren, om het vertrouwen in de rechtspraak te vergroten. Een andere doelstelling is de doorlooptijd van rechtszaken te bekorten. Volgens voorzitter van de raad A. van Delden kan dat als de komende regering er voldoende geld uitgetrekt. Volgens hem zijn de Nederlandse doorlooptijden vergeleken met landen met een overeenkomstig rechtsstelsel overigens niet langer dan elders.