*

 

Onvoorstelbaar veel tornado's

Jan Visser − 15/05/03, 00:00

Een bijzonder hardnekkige atmosferische gesteldheid is er debet aan geweest dat het midden en oosten van de Verenigde Staten van 28 april tot en met 10 mei te maken hebben gehad met zeer uitzonderlijke weersomstandigheden.

Alleen al in mei zijn volgens voorlopige cijfers maar liefst 412 tornado's (krachtige windhozen) opgetreden, vanaf 28 april 475. Mei 2003 is de eerste maand in de geschiedenis met meer dan 400 'twisters' (veel gebruikte term in de VS). Het meirecord bedroeg 391, in juni 1992 werden er 399 geteld. De tornado's ontstonden doordat vochtige (sub)tropenlucht vanuit de Golf van Mexico naar het noorden werd gestuwd. Dat gebeurde onder invloed van het sturende 'Bermudahoog'. Tegelijkertijd drongen droge, vrij koude polaire luchtmassa's vanuit Canada tot boven de Plains (onder meer Colorado/Nebraska) door. Belangrijk is ook de positie en sterkte van de straalstroom, zijnde een smalle 'windrivier' op circa 10 kilometer hoogte. De 'favoriete' positie van de straalstroom tijdens dergelijke massale uitbraken van tornado's loopt van New Mexico/Texas naar de Grote Meren.

De enorme kracht van tornado's hangt nauw samen met de concentratie van een extreem luchtdrukverval en zeer, zeer hoge windsnelheden binnen een diameter van een paar honderd meter. Een luchtdrukverval tot beneden 900 hPa en windsnelheden tot boven 400 km/uur zijn tijdens de krachtigste tornado's zeer wel mogelijk en de stijgsnelheden erbinnen kunnen oplopen tot 250 km/uur.

Dankzij een zwakke hogedrukzone, op weg van de Britse eilanden naar het Europese vasteland, neemt de buiigheid vooral vanmiddag af. Ook de sterke noordwestenwind gaat er vrijwel helemaal uit, maar met maximaal 13-15° is het nog wel tamelijk koel. Doordat de as van het hogedrukgebied zich de komende nacht boven Nederland bevindt, kan het dermate sterk afkoelen dat het lokaal tot vorst aan de grond komt. Morgen schijnt de zon geregeld en blijft het tot de avond droog. De temperatuur loopt op naar 15-16°. In het weekeinde dringen uitlopers van een nieuwe oceaandepressie tot onze streken door. Daardoor neemt de kans op enkele buien weer toe. De temperatuur kan vooral zondag nog wat oplopen. Gisteren plaatselijk fikse buien met hagel, onweer en vooral lage temperaturen. In Uithuizermeeden koelde het 's ochtends af van 11 naar 5°.

mailIcon print |