Financiën dupeerde ontwikkelingshulp

AMSTERDAM - Financiën heeft geld verdiend door te hoge bedragen te declareren bij Ontwikkelingssamenwerking (OS). Daardoor was er minder geld beschikbaar voor programma's voor onderwijs en gezondheidszorg in ontwikkelingslanden.

Exportkredieten aan Nederlandse bedrijven werden door Financiën volledig gedeclareerd bij OS, terwijl de bedrijven gewoon eigen risico betaalden. Dat staat in een nog niet openbaar rapport dat vandaag door staatssecretaris Agnes van Ardenne (ontwikkelingssamenwerking, CDA) naar de Tweede Kamer wordt gestuurd.

Volgens het rapport van de IOB, de Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie, heeft Financiën alleen al in de periode 1997-1999 voor een bedrag van minimaal 18 miljoen euro, mogelijk zelfs 35 miljoen, te veel in rekening gebracht.

De 'winst' is volgens de IOB gemaakt op de afboeking van zogeheten exportkredietschulden, openstaande rekeningen van Nederlandse bedrijven in ontwikkelingslanden waarvoor de Nederlandse overheid zich garant stelt. De bedrijven betalen daar een premie voor. Kwijtschelding van die schulden komt voor rekening van OS, maar loopt via Financiën.

Lijdt het Nederlandse bedrijf schade, dan keert Financiën uit, minus een eigen risico van tien procent. Financiën echter heeft, zo blijkt uit het rapport, de totale schuld bij Ontwikkelingssamenwerking gedeclareerd en geen rekening gehouden met het eigen risico van bedrijven: er werd voor 90 procent uitbetaald en voor 100 procent bij OS gedeclareerd.

De bedragen die gemoeid zijn met kwijtschelding van exportkredietschulden lopen snel op. Voor dit jaar is een bedrag van 239 miljoen euro begroot, voor volgend jaar 206 miljoen. Financiën wil echter alvast voor nieuwe kwijtscheldingen 280 miljoen euro extra reserveren. Dat bedrag zou al in het nieuwe regeerakkoord zijn verwerkt.

Feitelijk betekent die afspraak dat niet langer meer 0,8 procent van het bruto nationaal inkomen aan Ontwikkelingssamenwerking wordt besteed maar slechts 0,75 procent. In euro's uitgedrukt: voor structurele ontwikkelingshulp is ongeveer 500 miljoen euro minder beschikbaar. Het rapport gaat naar de Kamer zonder beleidsconclusie, omdat BZ (waar OS onder valt) en Financiën niet tot één standpunt kwamen.