De AIVD houdt stug vol: een aanslag is voorkomen

De AIVD waarschuwt, de politie pakt mensen op, het OM kraait dat iets ergs is voorkomen, de rechter laat vervolgens de verdachten vrij. Was er nu iets ergs op komst of niet?

AMSTERDAM - De vijf mannen die vorige maand werden opgepakt wegens een mogelijke aanslag, kregen volgens de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienstdienst (AIVD) hun opdrachten van een Marokkaan in Spanje. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij de bloedige aanslagen in Casablanca, in mei. De vijf werden snel vrijgelaten.

Dit heeft Trouw uit ingewijde bron vernomen. Ook advocaat V. Koppe uit Amsterdam, die één verdachte verdedigt, bevestigt dat de AIVD het openbaar ministerie in een ambtsbericht het contact met 'Spanje' meldde.

Bij zelfmoordaanslagen in Casablanca (Marokko) sterven in mei 45 mensen. De politie pakt tientallen verdachten, die bij de Salafija al-Djihadia zouden horen, een radicaal-islamitisch netwerk, verbonden met Al-Kaida. Enkelen worden ter dood veroordeeld.

In oktober houdt de AIVD vijf mannen in Amsterdam, Den Haag, Amersfoort en Schiedam in de gaten. Volgens de dienst bereiden zij een aanslag voor. Een van de advocaten zal later fragmenten uit de telefoontaps van de AIVD naar buiten brengen. ,,Ga je naar de wedstrijd?'', vraagt de één bijvoorbeeld. ,,Gaat het door?'', antwoordt de ander. ,,Ja, ik denk van wel'', zegt de eerste.

De AIVD denkt dat dit over een aanslag gaat. Een dag voor de aanslagen van 11 september 2001 onderschepte een Amerikaanse dienst het bericht dat 'de grote wedstrijd' voor de volgende dag stond gepland. Inlichtingendiensten beschouwen 'wedstrijd' sindsdien als code voor 'aanslag'.

Volgens de AIVD krijgen de vijf in Nederland opdrachten van de Marokkaan Abdelalim A. in Spanje. De dienst wordt overvallen door een internationaal opsporingsbevel van Marokko tegen de man. En als Spanje hem op 14 oktober arresteert is de angst dat de vijf in Nederland ondergronds zullen gaan, bewijs zullen vernietigen of versneld een aanslag plegen. De AIVD weet niet wat hun precieze rol in dat geval zou zijn, laat staan het doelwit van de aanslag. Dat dat in Nederland ligt, wordt niet uitgesloten.

Een dag later richt de AIVD een ambtsbericht aan het OM. De informatie is niet helemaal nieuw voor het OM. De anti-terrorismeofficier zit wekelijks bij de AIVD om te beoordelen of de informatie betrouwbaar is en relevant voor strafrechtelijk onderzoek. Deze weet als enige bij het OM waar de AIVD zich op baseert.

De Spaanse politie maakt de arrestatie van de Marokkaan bekend. Hij wordt ervan verdacht dat hij het bloedbad in Casablanca heeft medevoorbereid en mede-uitgevoerd en fondsen voor terrorisme heeft geworven.

Een officier van justitie bij het landelijk parket laat de Nationale Recherche een onderzoek beginnen. Hij overlegt met zijn hoogste bazen, die minister Donner van justitie inlichten. Zijn conclusie: geen risico lopen, oppakken, aldus het OM. Het politie-onderzoek heeft slechts twee dagen geduurd. De angst voor een aanslag is groter dan de zorg om een zwakke strafzaak.

De verdenking: voorbereiding van een ontploffing, deelneming aan een criminele organisatie en vervalsing van reisdocumenten. Er worden computers, diskettes, videobanden, cassettes, een vals rijbewijs en een vals paspoort in beslag genomen.

Een van de vijf komt meteen vrij. En binnen twee weken moet het OM ook de rest laten gaan. ,,Tot nu toe is niet gebleken dat een mogelijke aanslag is voorkomen'', laat het OM weten. De AIVD houdt vol dat een aanslag is voorkomen. De voorbereidingshandelingen zijn door de aanhoudingen 'verstoord'. De advocaten zeggen dat onschuldige burgers zijn gebrandmerkt en dat onnodig paniek is gezaaid.

De Marokkaan in Spanje wacht op mogelijke uitlevering aan Marokko. Een woordvoerder van het OM in Nederland zegt dat de andere vijf hier nog verdacht zijn. Maar er zijn geen nieuwe feiten gevonden die ernstig genoeg zijn om hen opnieuw te laten arresteren. Het OM kan niet zeggen wanneer de zaak voor de rechter wordt gebracht.