Russen pakken goud op EK

De Bulgaarse stad Plovdiv vormde de afgelopen tijd het podium waarop de Europese Kampioenschappen voor landenteams plaatsvonden. Nederland had als titelhouder een naam hoog te houden. In het Spaanse Léon was de mannenploeg er twee jaar geleden zeer verrassend in geslaagd om, weliswaar bij afwezigheid van onder andere Rusland, het goud te grijpen.

Deze ongekende prestatie is voorlopig eenmalig gebleken aangezien de Nederlandse ploeg niet goed presteerde in Plovdiv. Hoewel Sergej Tiviakov aanvankelijk uitstekend op dreef was, werd al snel duidelijk dat kopman Loek van Wely en runner-up Erik van den Doel duidelijk onder hun normale niveau bleven. Aangezien het ditmaal om matchpunten ging (in tegenstelling tot de vorige toernooien waar de bordpunten de doorslag gaven) wist Oranje de matige vorm aanvankelijk aardig te camoufleren, maar toen puntje bij paaltje kwam, slaagde het team er niet in om een hoge klassering af te dwingen. In de slottabel treffen we de Nederlandse heren op de enigszins teleurstellende dertiende plaats aan.

De nieuwe Europese Kampioen werd Rusland, dat een voorsprong van twee matchpunten op Israël en vier op Georgië had weten op te bouwen. De Israëlische ploeg (met vrijwel allemaal genaturaliseerde ex-sovjetspelers) mocht trouwens wel bogen op evenveel bordpunten als de nieuwe titelhouder, met Svidler, Bareev, Grisjuk, Morozevich en Khalifman in de gelederen.

Bij de dames was de overwinning van Armenië sensationeel te noemen. De gedoodverfde favorietenploeg uit Rusland (met Galliamova, Matveeva en Kosteniuk) moest toezien hoe het op papier veel zwakkere Armenië (met Danielian, Mkrtchian en Agimian) met de gouden plak naar huis ging. Hongarije kwam op matchpunten gelijk, maar werd geklopt op een half bordpuntje. De Russische dames hadden een matchpunt minder dan bovengenoemde teams. De Nederlandse dames moesten zich, net als de heren, tevreden stellen met een dertiende plaats.

Er waren twee opmerkelijke nieuwsfeiten. In de eerste ronde werd niemand minder dan Fide-wereldkampioen Ruslan Ponomariov uit de Oekraïne zonder pardon gediskwalificeerd nadat zijn mobiele telefoon was afgegaan. De Oekraïner was die dag jarig en hij was vergeten zijn telefoon af te zetten. De wedstrijdleiding had kennelijk duidelijke instructies gekregen toen zij tot deze nogal draconische maatregel overging.

Het tweede nieuwtje was dat bij de volgende Europese kampioenschappen, die over twee jaar worden toegekend aan de Zweedse stad Gotenburg, de damesteams zullen worden uitgebreid van twee naar vier borden, met daarnaast een reservespeler.

Svidler - Shirov

1. e4 c6 2. d4 d5 3. e5 Lf5 4. Le3 Db6 5. Dc1 Ph6 6. Pf3 e6 7. Pbd2 c5 8. Pb3 Pd7 9. dxc5 Pxc5 10. Pfd4 Pg4 11. Lb5+ Kd8 12. 0-0 Pxe3 13. Dxe3 Lg6 14. Tfd1 Kc7 15. c4! dxc4 16. Lxc4 Tc8 17. Pd2 Kb8 18. Lb5 a6 19. Le2 Pa4 20. Pc4 Txc4 Uit nood geboren geeft zwart een kwaliteit. Na 20. ... Da7 21. b3 Pc5 22. b4 Pd7 23. a3 wordt hij namelijk volledig ingesnoerd.

21. Lxc4 Pxb2

(Zie diagram 1)

22. Pxe6! Het lijkt erop dat zwart tegenspel krijgt maar hij heeft buiten de waard gerekend. Door dit (schijn)offer trekt wit de partij naar zich toe.

22. ... Dxe3 23. Td8+ Om deze tussenzet draait het. De loper op f8 wordt in het vervolg in zijn ontwikkeling belemmerd.

23. ... Ka7 24. fxe3 fxe6 25. Lxe6 En zwart gaf zich gewonnen. Hij kan niet voorkomen dat wit met 26. Tf1 een stuk wint, waarna het eindspel eenvoudig gewonnen is. (1-0)

Gelfand - Van Wely

1. e4 c5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 g6 4. 0-0 Lg7 5. Te1 e5 6. Lxc6 dxc6 7. d3 De7 8. Pbd2 Pf6 9. Pc4 Pd7 10. Ld2 0-0 11. a3 b6 12. Lc3 a5 13. a4 La6 14. b3 Tfb8 15. g3 Lxc4 16. bxc4 Pf8 17. Dc1 Dc7 18. Db2 f6 19. Ta3 Pe6 20. Tb3 Lf8 21. Tb1 Ta6 22. Dc1 Ld6 23. Df1 Dd7 24. h4 h5 25. Dh3 Lc7 26. Ld2 Td8 27. Kh1 Kh7 28. Tg1 Taa8 29. g4 Pg7 30. Kh2 hxg4 31. Txg4 Ph5 32. Tb1 Tg8 33. Tbg1 Ld6 34. Dg2 Df7 35. Tg5 Le7 36. Tg4 Lf8?! De samenwerking tussen de zwarte stukken raakt hierdoor verstoord. Het alternatief 36. ... Taf8 lijkt wat harmonieuzer, aangezien 37. Tb1 dan met 37. ... Ld8 kan worden beantwoord.

37. Tb1 Ta6 38. Pg1 Lh6 39. Lxh6 Kxh6 40. Ph3 Kh7 41. Kh1 Tg7 42. f4 exf4 43. Pxf4 Pxf4 44. Txf4 Ta8 Zwart moet een pion inboeten.

45. Df2 Tf8 46. Txb6 Dc7 47. Tb1 De5

(Zie diagram 2)

48. h5! Nu Gelfand een pion heeft veroverd, gaat hij op volle kracht verder op de andere kant van het bord.

48. ... gxh5 49. Tf5 De8 50. Dxc5 Kh6 51. Tbf1 Dg6 52. De3+ Kh7 53. Dh3 Kh6 54. e5 De genadeklap.

54. ... Tgf7 55. De3+ Kh7 56. Df3 Opgegeven want op 56. ... Kh6 volgt 57. Tg1 Dh7 58. Txh5 mat. (1-0)