Media

Het jaar loopt op zijn einde en ook de radiomuziekprogramma's blikken terug. Het principe less is more bestaat bij de radiostations allang niet meer en dus telt een countdown in de 21ste eeuw minstens 1000 platen.

Maar het kan altijd uitbundiger. Zo heeft Radio 2 de top-2000, vorig jaar goed voor 5 miljoen luisteraars. De Gouwe Ouwe zender Radio 192 spant de kroon met zijn top-10000. De radiozender wil meedoen aan het Guinness Book of Records voor het langste ononderbroken radioprogramma. Om voor het nieuwe jaar alle plaatjes te hebben gedraaid begon de zender begin deze maand. Maar na 23 uur uitzenden crashte de computer en zonder backup konden de samenstellers weer opnieuw beginnen. Nu begint de 'langste hitlijst aller tijden' op nieuwjaarsdag.

Stemmen is er voor de luisteraars van de top-10000 niet bij. Luisteraars van Radio 2 kunnen wel hun voorkeur aangeven. Via internet kunnen ze uit een lijst van 3000 kanshebbers kiezen. De samenstellers rangschikken die vervolgens naar gelang de stemmen. Voor de top-2000 van Radio 2 hebben zich inmiddels al 730000 stemmers gemeld. Vorig jaar waren dat er nog maar 270000.

De countdowns zijn altijd succesvol geweest. Radio 2 begon met de top-2000 bij de overgang naar het nieuwe millenium. Die eerste uitzending trok 4 miljoen luisteraars. Sindsdien komt het luistercijfer niet beneden de 3,7 miljoen. Het afgelopen jaar luisterde een recordaantal van 5 miljoen mensen, mede te danken aan het tv-programma Top-2000 à Go-Go van Matthijs van Nieuwkerk. Hij zendt tegelijk met de countdown een commentaarachtig programma uit, waarin hij ook korte items over muzikanten laat zien. Voor te veel praten heeft de radiojockey geen tijd. Er zijn slechts twee of drie minuten per uur om een verhaal te vertellen bij een plaatje. Dat werk neemt Van Nieuwkerk met tekst en beeld dus over. Voor de radiojockey geldt met twaalf plaatjes per uur dus vooral: poetsen, niet lullen.

Traditioneel scoren nummers als 'Bohemian Rhapsody' van Queen uit 1975 en 'A Whiter Shade of Pale' uit 1967 goed. De platen die bij de laatste 10 eindigen zijn ook niet erg verrassend. Maar wie zijn nieuwsgierigheid niet kan bedwingen kan overmorgen in alle landelijke ochtendbladen de nummer 1 van de top-2000 al zien. Ook de luisteraars van Veronica's top-1000 weten al welk nummer bovenaan de omvangrijke lijst prijkt: November Rain van Guns 'N Roses.

Top-tijd (2)

Het begint meestal in de laatste week van november. Nog vóór Sinterklaas zijn goedheilige hielen heeft gelicht, laten sommige populaire radiostations al druppelsgewijs de eerste kerstklassiekers horen. Het zijn niet de aloude klassiekers zoals 'Jingle Bells' of 'I'm dreaming of a white christmas', maar de 'nieuwe' pop-klassiekers die nu al pakweg 25 jaar steevast gedraaid worden: kersthits uit de jaren '70 en '80. Sinds die ooit op een verzamel-cd'tje zijn uitgebracht lijkt het alsof niemand meer de moeite neemt iets anders op te zetten. Stuk voor stuk zijn het best aardige nummers, maar de aan kerst voorafgaande diarree van deze liedjes op de radio doet toch denken aan die dichtregel van Lucebert: 'Overal zanikt bagger'. De jaarlijkse riedel heeft als absolute topper 'So this is christmas' van John Lennon en de Yoko Ono Band uit 1971, gevolgd door 'A wonderful christmas time' van Paul McCartney uit 1979. Andere onvermijdelijke grijsdraaiers zijn 'Driving home for christmas' van Chris Rea uit 1986, 'Christmas was a friend of mine' uit 1982 van Fay Lovski en 'Stop the Cavalry' van Jona Lewie uit 1980.

Geheide kersthits van na de jaren '80 lijken niet te bestaan; wellicht moeten we wachten tot een volgend verzamel-cd'tje, goed voor de komende 25 jaar.

Niet veel anders is het gesteld met de jaarlijks terugkerende 'kerstdraken' op tv. Natuurlijk, het heeft iets knus en herkenbaars, iets van 'thuiskomen'; begrippen die heel erg bij kerstmis passen, maar de parade van kerstdraken is in ieder geval aan voorzichtige venieuwing onderhevig. Zo heeft het zo langzamerhand hoofdpijnverwekkende Kerstcircus van Billy Smart op tweede kerstdag plaatsgemaakt voor het Cirque du Soleil en worden de Olivers en Little Lords Fauntleroy gaandeweg verdrongen door de met stip aanstormende nieuwe kerstklassieker: Billy Elliot.