Winkelpubliek houdt geld op zak

Het vertrouwen van de consument blijft maar dalen. Winkelbedrijven zien daardoor hun klandizie teruglopen en proberen de moed erin te houden.

AMSTERDAM - ,,De kranten staan bol van de slechte berichten over de economie'', zegt G. Buiten van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat gisteren bekendmaakte dat het consumentenvertrouwen een nieuw dieptepunt heeft bereikt. ,,Daardoor worden mensen somber. Het leven wordt ook duurder. De premies voor de ziekenfondsen en andere verzekeringen zijn gestegen en de kinderopvang kost meer. Het Centraal Planbureau (CPB) heeft berekend dat de koopkracht dit jaar daalt met anderhalf tot twee procent.''

In november en december eind vorig jaar was er nog sprake van een lichte opleving van het vertrouwen van de consument. Die stijging is in januari weer helemaal verloren gegaan, zo blijkt uit de gegevens die het CBS gisteren publiceerde. De vertrouwensindex staat lager dan in oktober vorig jaar, het vorige dieptepunt.

Het consumentenvertrouwen daalt al een jaar. Nu zakken ook de verkopen in de winkels in. Volgens Buiten van het CBS gaan consumenten pas een halfjaar tot een jaar nadat het vertrouwen in de economie is gedaald ook daadwerkelijk minder besteden.

Woninginrichtingsbedrijf Hulshoff merkt de daling van de bestedingen 'al ruim een halfjaar'. Het bedrijf moet volgens controller André van der Zwart duidelijk bezuinigen. ,,Wij proberen geen personeel te ontslaan, maar besteden minder uit. Schoonmaken bijvoorbeeld doen wij met eigen personeel, want wij willen onze goede mensen graag behouden voor het geval de verkoop over een paar maanden weer aantrekt.'' Wat dat betreft is Van der Zwart optimistisch. In de winkelcentra (Alexandrium in Rotterdam en Villa Arena in Amsterdam) waar de zaken zijn gevestigd, stijgt het aantal bezoekers, weet hij. ,,Mensen gaan eerst eens kijken en over een paar maanden kopen zij misschien.''

Ook bij Decorette Tempelaars in het Brabantse Oosterhout daalt het aantal klanten. ,,Er lopen weinig winkelende mensen in de straat'', zegt P. Tempelaars van het woninginrichtingsbedrijf. ,,Klanten vergelijken de prijzen veel meer dan voorheen. Ze sparen voor hun aankoop.'' Toch is hij niet somber. ,,Ik zit al 35 jaar in het vak. Dit soort dips heb ik al eerder meegemaakt. Het trekt heus wel weer aan.''

Volgens het CBS bezuinigen consumenten vooral op grote uitgaven zoals vakanties, duurzame consumentenartikelen zoals elektronica, en luxe artikelen, zoals woninginrichting. ,,Mensen hebben wat langer bedenktijd nodig'', beaamt een verkoper van de elektronicaketen Megapool in Amersfoort. ,,Twee jaar geleden kochten mensen een nieuwe televisie omdat ze dat leuk vonden. Nu doen ze dat als hij kapot is.''

Fietsenfabrikant Gazelle is niet somber gestemd. Vorig jaar daalde de verkoop van het aantal fietsen met ongeveer 5 procent. Maar de omzet bleef op peil omdat de consument duurdere fietsen koopt. Directeur Klaas Dantuma van Gazelle denkt dat de verkoop dit jaar niet opnieuw terugloopt. ,,Het zijn cycli. We hebben in het verleden gezien dat er na een of twee jaar daling stabilisatie optreedt. Dan willen mensen hun oude fiets toch vervangen.''

De autobranche denkt dat klanten steeds vaker afkomen op een goedkopere, kleine auto's. De gouden tijden zijn voorbij. ,,We verwachten dit jaar 480000 auto's te verkopen'', zegt een woordvoerder van de RAI, de brancheorganisatie. ,,In ons topjaar 1999 waren dat er 611000.''

In november en december werden er nog goede zaken gedaan. ,,Maar dat kwam omdat per 1 januari dit jaar de stimuleringsmaatregel voor zuinige auto's is afgeschaft. Mensen wilden daar eind vorig jaar nog snel van profiteren. Normaliter is het juist in januari drukker omdat mensen liever in het nieuwe jaar een auto kopen.''

Toch is ook de autobranche niet heel somber. ,,Mensen die een auto hebben, moeten die toch vervangen. Misschien rijden ze er langer mee door, maar dan willen ze toch een andere.''