Het project Nederland

In 'Buitenhof' had Schiphol-baas Cerfontaine het zondag over het parlement als een organisatie waar ze toch maar wat zitten te filibusteren over wetten en regels. Hij verzon het woord in het kielzog van de filibuster, een tot in het oneindige gerekte toespraak in de Amerikaanse senaat om de besluitvorming te frustreren. Het was vooral de manier waarop hij het zei: hij had het niet over de kern van de democratie, maar over een vorm van gonorroe.

Cerfontaine is niet de enige. Steeds vaker hoor je mensen onder dekking van de politieke malaise van 2002 pleidooien houden om van de BV Nederland maar een NV te maken. Een vennootschap die geen naam mag hebben, met aandeelhouders die eens in de vier jaar mogen zeggen wat ze vinden van de raad van commissarissen. En omdat het politieke krachtenveld in dat idee is opgedoekt of in elk geval nutteloos is gemaakt, heeft zo'n stemming geen gevolgen. Net een echte NV. We stellen gewoon projectministers aan die de kwesties van de veiligheid, de wachtlijsten en de buitenlanders oplossen.

Kán, want Cerfontaine kon tegenwoordig geen verschil meer ontdekken tussen de verschillende politieke partijen. Hoor je ook steeds vaker. Dom dédain, zoals dat al gauw klinkt als het over publieke omroep gaat. Of maken ze op Schiphol ook geen verschil meer tussen een zwaan en een Concorde, het vliegt toch allebei -doorgaans, want dan ga ik verhuizen.

Als je het niet eens bent met Cerfontaine, is de onmacht van zijn systeem meteen helder. Of dacht hij dat het lang rustig bleef op straat als de majesteit eens in de vier jaar een koppeltje managers ontvangt die zich in de oliehandel of het bier hebben gekwalificeerd om een tijdje de tent te komen runnen onder het motto: en anders vragen we het toch Cerfontaine? Zouden we dan ooit nog weten of het hier vol is? Zouden we het dan nog mogen hebben over de privatiseringen en verzelfstandigingen van de laatste tien jaar?

Dat was bij uitstek de markt, het project, de professional, hand in hand, en de burger op afstand. Het applaus is verstomd, sinds we in de praktijk kunnen zien waar dat toe leidt of minstens kan leiden. Dan liever af en toe een jaar als 2002.