Valentijn is roze, rood en ranzig

Valentijnsdag, 14 februari, is in aantocht. Op zoek naar een cadeau om een hart mee te stelen.

Wie is eigenlijk wiens Valentijn? De kaarten vragen zowel 'Mag ik jouw Valentijn zijn?' als: 'Wil je mijn Valentijn zijn?'

Die onduidelijkheid is natuurlijk het gevolg van een geïmporteerde en slordig nageaapte traditie: niemand weet precies hoe het moet. Valentijnsdag komt uit Engeland en Amerika en dringt zich ook aan de Nederlandse consumenten op. Vrijdag 14februari is het weer zover. We maakten een rondgang langs de winkels en kwamen een droevig aanbod tegen.

De Valentijnskleuren zijn rood en hardroze, daar is geen twijfel over. De Valentijnsdieren zijn teddyberen. Jonge poezen en honden kan ook, of biggetjes, maar beren zijn erg in de meerderheid. De Valentijnssmaak is zoet, mierzoet. Valentijn leeft, maar gelet op het aanbod vooral voor jonge meisjes en hun vriendjes. Dat is ook de groep die er na de Tweede Wereldoorlog weer mee begon (het schijnt in vroeger eeuwen in Europa erg populair geweest te zijn): Amerikaanse en Engelse middelbare scholieren, die een klein cadeau of een kaart stuurden naar hun geheime liefde. Een liefdesbetuiging, in de hoop op meer. Dat was niet voor iedereen even leuk: wie Valentijnskaarten ontvangt, steekt dat niet onder stoelen of banken. Wie niets krijgt houdt zich liever even stil. En wat moet je zeggen tegen een aanbidder die je geen hoop kunt bieden?

Tegenwoordig is Valentijnsdag voor iedereen bestemd (als we de winkeliers moeten geloven) en overal een begrip, ook in het nuchtere Nederland. In werkelijkheid blijft het beperkt tot Nederlanders van onder de dertig. Die zijn wat openlijker in het betuigen van hun liefde, en generen zich niet voor wansmaak.

Kapitaalkrachtige verliefden geven elkaar dit jaar graag een romantische weekend weg, of een sieraad. Maar bij de meeste Valentijnscadeaus gaat het om een kitscherig kleinood. Na een rondje winkels op zoek naar een aardig Valentijnscadeau, zijn we er somber van. Wat een lelijkheid. Toegegeven, we zijn de tienerjaren ver ontgroeid, en hebben ook geen behoefte om een geheime liefde het hof te maken. Deze aankoop is eigenlijk plaatsvervangend: stel je valt wel in de doelgroep, wat kom je dan tegen?

Een bloemiste is het daar niet mee eens: Valentijnsdag is niet alleen voor tieners. ,,Iedereen vindt het toch leuk een cadeautje te krijgen? Er zijn ook veel getrouwde mensen die het leuk vinden om op Valentijnsdag nog eens te zeggen dat ze van elkaar houden.'' Van alle winkels met Valentijnspullen, is de bloemenwinkel nog het meest te pruimen. Rode rozen of een boeket met veel roze en rood is altijd goed. De banketbakker is ook de moeite waard, met de hartvormige chocolaatjes en de schattige bonbondoosjes, met rode rozen versierd. De kaartenwinkel valt tegen. Ook na zes kaartenwinkels is de oogst schraal. De kaarten variëren in grootte van briefkaarformaat tot het formaat van deze krantenpagina. Ze zijn getooid met knuffeldieren, ranzigheid of melige teksten. Met zo'n voorgedrukte tekst 'Wil je mijn Valentijn zijn?' steel je toch geen enkel hart? De meest neutrale tekst is nog 'Prettige Valentijnsdag', maar die is zo nikserig dat je hem net zo goed naar je grootmoeder kunt sturen.

Je begrijpt er helemaal niks van, zegt thuis de 13-jarige dochter die wordt geraadpleegd over het fenomeen Valentijn. Het is toch leuk om een cadeautje of een kaart van iemand te krijgen? Dan ga je toch niet chagrijnig zitten doen dat het lelijk is, of niet origineel, of niet klopt?''

Kijk, met zo'n weinig kritische doelgroep presteren de winkeliers niet op de toppen van hun kunnen. In de winkels zijn hoekjes ingericht met Valentijn-prullaria. Veel spullen hebben zichtbaar een lang verblijf in het magazijn achter de rug, vooral de kaarten. Er zijn zeepjes, lekkere luchtjes of hartvormige pennendozen en presse-papiers. Fluwelen kussens, chocolade, boxershorts, beha's en dellerige strings met hartjes. Condooms in een verpakking bedrukt met 'Want to be my Valentine?'-grof, maar duidelijk.

Hier en daar vinden we toch aardige cadeautjes, zoals bij de Bijenkorf, op de 'hippe' afdeling Chill-out, een velours hart. Als je erop drukt klinkt er 'Love me tender'. De rubberen roze hartvormige kruik (Etos en Bijenkorf) is ook goed, maar stinkt naar latex. De Hema heeft grappige snoep en chocola en een wandlamp-hart. Bij de Etos zien we een enorme Toblerone-reep met 'For my love' op de verpakking. Het Lindt-chocoladehart (banketbakker, Bijenkorf) is ook mooi, of anders wel de reep in een 'briefkaartverpakking' geadresseerd 'For my boyfriend' (V & D). De meeste cadeaus zijn onder de 10 euro, passend bij een puberportemonnee. Ook een aardig idee is een Valentijnskaart te sturen, met twee eet-, theater- of bioscoopbonnen erbij.

Hoewel TPG-Post tevreden is over de omzet (naar schatting 2 miljoen kaarten) doet de moderne Valentijn het per sms of e-mail. Op de internetpagina valentijnsdag.pagina.nl staan tips en ideeen om goed uit de hoek te kunnen komen.