EU vindt controle havens oneerlijk

BRUSSEL - De Europese Commissie wil Nederland en zes andere Europese lidstaten mogelijk voor de rechter dagen omdat zij afspraken hebben gemaakt met de Verenigde Staten over veiligheidscontroles op containers. Europese havens die buiten die afspraak vallen, voelen zich benadeeld.

In verschillende Europese havens hebben Amerikaanse douanebeambten de bevoegdheid om containers met bestemming Verenigde Staten te controleren. Washington benaderde na de aanslagen van 11 september 2001 de twintig grootste havens ter wereld met het verzoek de inspectie van de vracht te verscherpen. De VS vrezen dat via containers chemische of biologische wapens het land worden binnengebracht. In de Verenigde Staten komen jaarlijks zes miljoen zeecontainers binnen.

Brussel is gekant tegen de afzonderlijke overeenkomsten van Europese landen, onder meer Nederland en Duitsland, om het containerverkeer naar de VS beter te controleren. Andere Europese havens voelen zich daardoor benadeeld. Want goederen die uit de zogenoemde veilige havens afkomstig zijn, krijgen bij de invoer in de VS een voorkeursbehandeling. Volgens de Europese Unie komt dat neer op verstoring van de interne markt.

De Europese Commissie voelt zich bovendien gepasseerd door de bilaterale overeenkomsten die sommige lidstaten met Washington hebben gesloten. De Commissie wil namens de vijftien lidstaten een akkoord sluiten met Washington over de veiligheid in Europese zeehavens.

De onderhandelingen met de Amerikanen verlopen echter stroef, geeft ook de woordvoerder van eurocommissaris Frits Bolkestein (interne markt) toe. ,,Wij waren erg optimistisch, er was bijna een akkoord'', zegt hij. Maar een delegatie van de EU keerde onverrichter zake terug uit de VS. Washington zegt bereid te zijn met de Unie te praten, maar wil tegelijk het recht behouden om met individuele lidstaten zaken te doen.

Rotterdam was vorig jaar de eerste zeehaven die akkoord ging met de stationering van Amerikaanse douanebeambten. ,,Je maakt mij niet wijs dat die vier Amerikanen de haven ineens veiliger hebben gemaakt.'', zegt de woordvoerder van de Europese Commissie.

De Commissie hoopt volgende maand van de lidstaten toestemming te krijgen om opnieuw met de Amerikanen te gaan praten. Het douaneakkoord met de VS uit 1997 zou daarvoor worden aangepast. Brussel maakt zich zorgen, nu op 2 februari de Amerikaanse regels verder worden aangescherpt. Zo zou informatie over de vracht 24 uur voor het laden van de containers met bestemming de VS moeten worden medegedeeld aan de douane.