Eindexamen doen betekent chocola eten

Haal de valeriaandruppels, energiedrankjes en stressballen maar te voorschijn: de eindexamens zijn begonnen. Voor 190000 scholieren breken twee stressvolle weken aan. Zes leerlingen van de openbare scholengemeenschap De Rietlanden in Lelystad vertellen de komende dagen over hun ervaringen tijdens het centraal schriftelijk examen.

Thomas Janssen (17) doet vwo-examen in het profiel natuur en techniek. ,,Ik ben altijd al geïntrigeerd geweest door techniek. Techniek en auto's. Ik verzamel sinds mijn twaalfde modelauto's, dat komt door mijn vader, die verzamelde ze ook. Ik heb nu ongeveer vijfentwintig modellen. Ze komen overal vandaan, uit Italië, Zwitserland en ik heb er net eén in Enschede gekocht. Ik denk niet dat ik ooit zelf een auto zal ontwerpen, het creatieve proces is niet aan mij besteed. Ik zou wel graag bij een autofabrikant willen werken, me bezig houden met de bouw van de motor bijvoorbeeld of de versnellingsbak.''

Thomas gaat na de vakantie werktuigbouwkunde studeren aan de Universiteit Twente. Hij kiest voor Enschede omdat die stad een eigen campus heeft. ,,Ik moet sowieso het huis uit, of ik nou in Delft, Eindhoven of Enschede ga studeren. Het is wel spannend om ergens anders te beginnen, maar ik denk dat het wel lukt om een nieuw leven op te bouwen. Ik leer waarschijnlijk snel mensen kennen als ik lid word van een studentenvereniging en een sportclub.''

Paula Engwerda (17) doet vmbo-examen. Ze volgt de basisberoepsgerichte leerweg zorg en welzijn. De praktijkexamens, die al twee weken bezig zijn, heeft ze goed gemaakt. ,,We moesten leuke dingen doen tijdens de praktijktoetsen. Ik heb een oude man uitgelegd hoe hij zijn stok moest gebruiken en een oude vrouw over een drempel geholpen. We moesten ook eten koken: een vegetarisch gerecht en een aardappelschotel. Hartstikke leuk allemaal'', benadrukt ze nog eens.

Ze heeft veel zin om in september te beginnen met de opleiding facilitair cateringsmanagement, een mbo-studie die aankomend studiejaar voor het eerst onderwezen wordt. ,,Het lijkt me leuk om in de catering te werken, maar ik vind het vooral gaaf een opleiding te doen die helemaal nieuw is.'' Maar eerst de theorie-examens van het vmbo dus nog. Paula ziet het meest op tegen Engels. Ze is dyslectisch en heeft daar veel last van bij de vreemde talen. ,,Mijn dyslexie is minder geworden bij Nederlands, maar bij Engels is het nog steeds vreselijk. We krijgen begrijpend lezen, daar kan je je ook niet zo goed op voorbereiden. Gelukkig mogen we het woordenboek bij het examen gebruiken en krijg ik vanwege mijn dyslexie een kwartier extra.''

Cynthia Zonneveld (16) heeft het minste zin in wiskunde. Ze heeft een hekel aan rekenen. Ze volgt in het vmbo de basisberoepsgericht leerweg consumptief breed. ,,Ik sta wel voldoende voor wiskunde, maar ik ga nog flink oefenen. Ik heb een heleboel proefopgaven thuis, daar leer je van. Als ik sommen tegenkom die ik niet snap, kan ik voor het examen gelukkig nog bij de leraren terecht.''

De vakken over broodbakken op het vmbo vond Cynthia het leukst, daarom gaat ze na de vakantie de opleiding brood & banket doen. Ze verwacht dat het een zware opleiding is; ze moet vier dagen in de week werken en één dag naar school. ,,Ik heb wel zin om aan het werk te gaan. Ik vind het leuk om in de winkel te staan, maar ook om eten te maken. Misschien ga ik later een eigen bedrijfje beginnen, dan kan ik alles zelf doen.''

Cynthia gaat de opleiding volgen aan een regionaal opleidingen centrum in Amsterdam. Dat de studie niet in Lelystad is, vindt ze helemaal niet erg. ,,Ik ben gek van kleren kopen en stappen. In Lelystad heb je haast geen leuke winkels en uitgaansgelegenheden, maar in Amsterdam wel. Ik denk dat ik echt héél véél kleren ga kopen als ik daar op school zit.'' Toch blijft ze bij haar ouders wonen, ze vindt zichzelf nog te jong om op kamers te gaan.

Als de toekomstdroom van havist Jeffrey Bogaard (18) in vervulling gaat, verandert zijn leven na de zomervakantie drastisch. Hij heeft zich aangemeld voor de KLM Flight Academy. ,,Ik wil heel graag piloot worden. Vooral het reizen trekt me ontzettend aan, maar het vliegen zelf vind ik ook erg gaaf.'' De opleiding tot piloot kent een hele strenge selectie, maar Jeffrey is al door tot de tweede ronde. Hij krijgt nog wel een test in de flightsimulator, een gesprek en een medische keuring. ,,Ik maak me geen zorgen over de keuring, ik heb een goede conditie. Ik zit op basketbal en ik voetbal veel in mijn vrije tijd.'' Als Jeffrey de selectie overleeft, gaat hij na de zomervakantie intern in Eelde. ,,Ik zou eigenlijk een back-up plan moeten hebben, mocht ik afvallen. Maar ik heb nog niet zo'n zin om daar over na te denken, ik wil gewoon piloot worden.''

Over zijn havo-examen maakt Jeffrey zich geen zorgen. Hij doet het profiel natuur en techniek en staat alleen onvoldoende voor natuurkunde. ,,De vierde klas vond ik veel moeilijker, ik ben dat jaar ook blijven zitten. Ik ga nog wel hard studeren voor het natuurkunde-examen. Ik wil zonder onvoldoendes slagen.''

Kelvin Tan (16) volgt de theoretische leerweg in het vmbo. Hij heeft als enige geen profiel, maar kon zelf een vakkenpakket samenstellen. Hij heeft vooral veel bètavakken. Natuurkunde en scheikunde zijn in de theoretische leergang geïntegreerd tot eén vak, daarnaast heeft hij ook nog wiskunde en biologie. Kelvin is in deze vakken het beste en bang dat hij zakt, is hij dan ook niet. Een eindexamenfeest zit er echter niet in. ,,Dat hoeft van mij niet. Ik nodig thuis gewoon wat vrienden uit. Lekker samen chillen. '' Kelvin gaat na zijn examen een ict-opleiding doen, 'omdat ik van computers hou'.

Ook Diliana Bitter (16) wil geen groot feest geven. Als ze slaagt voor het havo-examen, viert ze het met haar beste vriendinnen en haar familie. Diliana volgt het profiel economie en maatschappij. ,,Ik zie vooral op tegen geschiedenis. Al die feiten die je uit je kop moet leren! Ik maak liever berekeningen. De onderwerpen zijn dit jaar ook ontzettend saai. Het gedeelte over de Sovjet-Unie valt nog mee, maar de Nederlandse politiek van 1950 tot 1990 niet. Daar is helemaal niets aan.''

Ze hoopt volgend jaar ingeloot te worden voor de opleiding mondhygiène in Amsterdam. ,,Ik heb eigenlijk het foute profiel gekozen, ik moet daarom volgend jaar biologie inhalen, in de vrije uren van de opleiding. Toen ik in de derde klas een profiel moest kiezen, had ik geen idee wat ik wilde worden en welke vakken me interessant leken.''

,,Om me te oriënteren heb ik in de vierde klas allerlei verschillende open dagen bezocht. Ik kwam erachter dat de gezondheidszorg mij ontzettend aansprak. Vooral mondhygiène. Je krijgt je eigen hokje, eigen gereedschap en een plastic hoofd waarop je kunt oefenen. Leuk toch, lekker bij iemand in z'n mond prutten?'' Diliana hoort in augustus of ze voor de studie is ingeloot. ,,Ik maak me geen zorgen hoor, niet veel scholieren melden zich aan. Vorig jaar had de opleiding ook plaatsen over.''

Behalve Jeffrey, die morgen biologie heeft, hebben de kandidaten pas na het weekend de eerste examens. De zenuwen zijn nu nog ver te zoeken. Peter Nieuwstraten, rector van scholengemeenschap De Rietlanden: ,,De examenvrees komt maandag wel. Dan schieten de zenuwen er bij de leerlingen opeens in. Het is elk jaar weer een hectische periode. Om zich op te peppen, stoppen de kandidaten zich vol met repen chocola. Hartstikke slecht, maar koffie lusten de meesten nog niet.''

Thomas, Jeffrey, Diliana, Paula, Cynthia en Kelvin hebben echter weinig te vrezen. Ze hebben hun schoolonderzoeken goed gemaakt en beginnen de examens vanuit een riante positie. Misschien hadden ze anders ook niet met foto in de krant gedurfd.