Giulio Andreotti: een aartsritselaar maar geen moordenaar

Toen Giulio Andreotti (84) in de jaren vijftig nog de jonge, ambitieuze secretaris was van premier Alcide de Gasperi, deed er al een veelzeggende grap over de latere Mr. Italy de ronde. Wanneer Andreotti met De Gasperi naar de kerk ging, en zijn baas sloot de ogen om te bidden, stond hij schielijk op om zaken te regelen met de priester.

Een aartsritselaar dus, Andreotti. Zeven keer premier, 33 keer minister, een carrière die hem de bijnamen 'Giulio de Eeuwige' en Goddelijke Giulio opleverden. Hij was ook zonder meer president geworden als hij niet in 1992 samen met zo'n beetje het hele politieke establishment was weggevaagd door de vloedgolf smeergeldschandalen die het land toen overspoelde.

Jarenlang stond Andreotti aan de top van een systeem dat een penetrante geur van nepotisme en corruptie verspreidde. Maar Andreotti, zo oordeelde het hof van cassatie gisteren, was geen moordenaar. Sinds 1995 wordt hij ervan beschuldigd dat hij in 1979 de moord op de journalist Mino Pecorelli had besteld. Pecorelli zou op het punt hebben gestaan een en ander te onthullen over Beëlzebub (weer een bijnaam), maar dat is volgens het hof niet meer dan 'een vermoeden zonder enige feitelijke ondersteuning'. ,,Nu is het allemaal voorbij'' verklaarde Andreotti gisteravond op tv, onverstoorbaar als altijd. Op de schermen achter hem verscheen in reusachtige letters de tekst Andreotti Innocente.

Daar waren heel veel Italianen, premier Berlusconi voorop, al lang van overtuigd. De zaak-Pecorelli was voornamelijk gebaseerd op verklaringen van de in 2000 overleden maffia-spijtoptant Tommasso Buscetta. En deze methode, waarbij justitie informatie ruilt voor strafvermindering en bescherming, is inderdaad ook niet de meest betrouwbare.

Zo viel een eerder proces waarbij de aanklagers een duivels pact tussen Andreotti en de maffia probeerden aan te tonen in het water door het optreden van Balduccio Di Maggio. Di Maggio sloot een deal met justitie door te verklaren dat hij Andreotti had gezien toen deze een kus op de wang drukte van Toto 'het beest' Riina, Sicilië's meest vooraanstaande godfather. ,,Als dat waar was, zouden jullie me niet naar de gevangenis, maar naar een gesticht moeten sturen'', reageerde Andreotti. Di Maggio bleek inderdaad niet te vertrouwen: hij bekende 23 moorden, waarvan hij er drie zou hebben gepleegd toen hij al onder politietoezicht stond omdat hij moest getuigen.

Italië kent vele misteri, en ook de affaire-Andreotti zal wel nooit helemaal opgehelderd worden. Want niemand gelooft eigenlijk dat hij niets wist van de, bewezen, contacten van zijn politieke vrienden met de georganiseerde misdaad. Andreotti's vrijspraak betekent daarom hoe dan ook geen volledig eerherstel.