Sesamstraat krijgt een baby

Purk staat op 5 december zomaar opeens midden in Sesamstraat. Het roze meisjesbiggetje doet haar intrede in een scène van een paar minuten. In werkelijkheid duurde het jaren voor Purk tot leven kwam, vooral door het kritische Amerikaanse hoofdkwartier van Sesamstraat. Over de geboorte van een nationale troetelbaby. De ontwikkeling van Purk. Tussen de schets van Hakim en het mollige beest met stippen zit drie jaar bakkeleien met de Amerikaanse partner. Purk, het zusje van Tommie, Ieniemienie en Pino.

Sinterklaas nog ver weg? Niet in de studio van Sesamstraat, waar op deze oktoberochtend de kunstsneeuw extra dik op de takken wordt gestrooid. Het is muisstil, de opnamen voor de Sinterklaasuitzending worden gemaakt. In een 25 minuten durende aflevering krijgen de kijkers op 5 december een spannend verhaal voorgeschoteld. En een heel bijzonder cadeau: het roze babyzusje Purk. Ze is daar opeens, zittend in haar buggy, midden in Sesamstraat. En ze blijft.

Vooral Tommie is diep ongelukkig met de komst van de baby. Hij ziet het ge-oh en ge-ah van de andere bewoners mokkend aan. Als zijn favoriete knuffel in de knuistjes van Purk wordt gedrukt, is de maat vol. Tommie loopt weg uit Sesamstraat.

De reactie van Tommie is het beste voorbeeld van de noodzaak van Purk, legt eindredacteur Aje Boschhuizen uit. ,,Ik weet nog precies hoe ik als kleuter door mijn vader uit de tuin werd geroepen, waar ik aan het spelen was. Hij had een heel speciale verrassing voor me, waar ik heel blij mee zou zijn. Ik moest stilletjes de trap op, naar de slaapkamer van mijn ouders, daar lag mijn moeder met een baby. Kijk, zei mijn vader, daar is je verrassing: een broertje. Ik was zo teleurgesteld. Een baby, wat moest ik daar nou mee? Dat is precies het gevoel dat Tommie heeft.'' Het viel Boschhuizen meteen op toen hij bij Sesamstraat kwam werken. Nooit het gehuil van een baby in de straat, geen poepluiers, doorwaakte nachten of een dreumes die zijn bord pap op tafel uitsmeert. Een groot gemis, omdat bij de meeste kijkertjes de komst van een baby tot het standaardpakket ervaringen hoort. Met Purk wordt het gat gevuld. Purk is lastig, ze krijst, wordt 's nachts wakker, pakt speelgoed af van de anderen, ze maakt troep, stopt dingetjes in haar neus; alles wat een dreumes thuis ook doet. En ze wordt vertroeteld door de volwassenen.

Pino, Tommie en Ieniemienie zien het met lede ogen aan. Ienemienie wil als oudste zus nog wel helpen met verschonen en voor Pino (tot nog toe de jongste) is Purk een welkom kameraadje, maar voor Tommie is ze een moeilijk te nemen hobbel. Hij is, net als veel kleuters die opeens concurrentie krijgen, eigenlijk gewoon jaloers.

Hoe gewenst de Sesamstraatbaby ook was, het heeft ruim drie jaar geduurd voor ze er was. Omdat de programmaformule streng wordt bewaakt vanuit het rechtenhoudende Children's Television Workshop (CTW) in Amerika, moest daar de toestemming vandaan komen. Maar de Amerikanen wilden er geen geld voor uittrekken. Na anderhalf jaar zeuren en drammen kreeg Boschhuizen een voet tussen de deur. CTW vond een potje geld en de opdracht werd doorgestuurd naar Jim Henson Productions -beroemd van 'The Muppet Show'- waar alle Sesamstraatpoppen worden gemaakt. Een lang traject van onderhandelingen volgde. Purk (werknaam 'Baby Pig') werd groen, paars, oranje, geel, dun en iets dikker, met en zonder stippen. Dat de baby een varkentje moest zijn, was een van de weinige punten van overeenstemming, zegt Boschhuizen.

,,Een baby moet rotzooi maken en luiers volpoepen. Zo'n pop moet een icoon zijn. Een varken is meteen helder: dat zorgt voor opschudding en gooi- en smijtwerk. Dat het een meisje is geworden, komt omdat we met Tommie en Pino al twee jongens hadden. Positieve discriminatie, ja. Dat vonden de Amerikanen niet erg.''

In november 2002 kwam het eerste Henson-ontwerp, gebaseerd op een schets van Sesamstraat-acteur Hakim. Heel teleurstellend, vertelt Boschhuizen. ,,Uit Amerika kwam een slank varkentje met handjes, terwijl wij een rond babytje wilden met hoefjes.'' De buikomvang van Purk werd een pittig punt van discussie met de Amerikanen. ,,Ze zijn op dit punt overgevoelig. Overgewicht is een groot probleem onder Amerikaanse kinderen en te dikke poppen zijn een negatief rolmodel. Daar zijn ze heel fanatiek in. Wij hebben voortdurend uitgelegd dat we geen dreumes met overgewicht wilden, maar gewoon een lekker mollige baby. Na veel e-mails zijn ze schoorvoetend akkoord gegaan.''

Over alle details werd langdurig gebakkeleid, aan Purk zoals ze vanaf 5 december te zien is, is niets meer toevallig. Purk heeft donkere vlekken op haar rug, want dat geeft meer diepte in beeld. De kleur is felroze, omdat lichtroze na een maand onder de studiolampen flets wit wordt. De varkensneus is donderker dan de rest, zodat-ie lekker opvalt en de pop karakter geeft. Ze heeft een armbandje om, wat haar als meisje herkenbaar maakt. Alles, maar dan ook alles is doordacht, zegt Boschhuizen. ,,Tot aan het motief van de luier aan toe. Kreeg ik weer tien staaltjes stof toegestuurd uit Amerika. Of ik even het beste bloemmotiefje wilde kiezen.'' Er is zelfs een reserveluier met eendjes, voor als Purk verschoond moet worden. Belangrijk bleek ook de exacte plek van Purks krulstaart. Niet te hoog, niet te laag. Te hoog is niet meer te zien in beeld en als de krul te laag zit, zit Purk erop. ,,Nu piept het staartje, precies zoals ik wilde, eigenwijs uit de luier.''

En hoe gaan we haar noemen? Boschhuizen: ,,Dat was ik snel uit. Ik ken de term 'purk' uit mijn eigen familie, waar we het gebruiken als 'uk' of 'kleintje'. Later zag ik in het woordenboek dat het ook staat voor 'een stuk snot'. Dat past uitstekend.'' De verbastering 'Pork' viel af omdat het te veel lijkt op het Engelse 'porc' (varkensvlees). Daar kunnen allochtone gezinnen aanstoot aan nemen.

In maart van dit jaar kreeg Purk eindelijk definitief gedaante, net op tijd voor de opnamen van dit winterseizoen. Poppenspeelster Judith Broersen (tot nog toe letterlijk de rechterhand van Tommie) werd gekozen om Purk leven in te blazen. Tijdens het kraamfeest dat gisteren voor de pers werd gehouden, bleek Purk een aandoenlijke aanwinst. Een nationale troetelbaby in aanleg. Purk, een kruising tussen Knorretje en Miss Piggy, is een onweerstaanbare brokkenmaker die vrolijk brabbelt en regelmatig omvalt. Ze is een smeerpoets en een veelvraat, ze slaat graag in haar bord met pap of smeert haar gezicht onder de chocoladepasta. Ze is lief, onschuldig en lekker stout.

Is Purk geworden wat Boschhuizen er al die jaren van hoopte? ,,Moeilijk te zeggen. Het is net als met een echte baby. Ook daarvan maak je je tevoren een voorstelling, maar als hij eenmaal geboren is, blijkt hij toch weer anders te zijn. Dan zeg je ook niet of-ie geslaagd is. Maar je houdt er onvoorwaardelijk van.''