Doorbraak in ontwikkelingsdenken

Hulp alleen is niet genoeg om de armoede in de Derde Wereld te bestrijden. Geld uit economische activiteit, zoals handel, is noodzakelijk om de inkomsten van arme landen echt omhoog te krijgen. Met handel kan echter veel misgaan. Grote partijen, zoals koffiebranders, dicteren de gang van zaken. Met een beroep op 'de markt' zeggen zij weinig te kunnen doen als de prijzen voor boeren te laag zijn om fatsoenlijk van te leven. Ook hebben boeren en bedrijven in de Derde Wereld last van economische blokken, zoals de EU, die drempels opwerpen voor hun waar, vooral onbewerkte producten afnemen of eigen overschotten op hun markten dumpen.

Het is daarom verheugend dat 'de hulp' en 'de handel' de handen ineengeslagen hebben in een initiatief van ontwikkelingsorganisatie Icco en multinational Ahold. Ahold wil een cosmeticalijn opzetten op basis van de shea-noot uit Ghana. Icco helpt de supermarktketen daarbij. De organisatie heeft kennis van de lokale economie en weet hoe contacten te leggen met de plaatselijke bevolking. Dat maakt het voor Ahold gemakkelijker een productielijn in Afrika op te zetten. Het blijft zo niet slechts bij handel, maar er worden ook directe investeringen gedaan, wat veel meer werkgelegenheid ter plaatse oplevert.

Ahold ziet het project als 'verantwoord ondernemen' maar wil er natuurlijk ook gewoon geld aan verdienen. Daar is op zichzelf niets mis mee. Het project is een langduriger leven beschoren als iedere schakel voldoende winst oplevert. Wel vraagt dat nogal wat van Icco. Deze organisatie verplicht zich de positie van de kleine producenten in het project goed in de gaten te houden. De lokale economie en de individuele werkers moeten er wijzer van worden, daar is het Icco tenslotte om te doen. Zo bezien is de samenwerking voor Icco bijna een nog grotere doorbraak dan voor Ahold.

Het initiatief lijkt te passen in de trend van de afgelopen jaren waarin non-gouvernementele organisaties zich steeds nadrukkelijker manifesteren in hun contact met het bedrijfsleven. De overheid lijkt er niet meer aan te pas te hoeven komen. Maar dat is schijn. Icco is grotendeels afhankelijk van Nederlands belastinggeld. De vraag die de politiek zich nu moet stellen is of Icco dat geld mag inzetten om een winstgevende multinational te helpen aan een verantwoorde productielijn.