Turkije blijft Navo splijten

BRUSSEL - Washington zegt dat de geloofwaardigheid van de Navo op het spel staat nu Frankrijk, België en Duitsland blijven dwarsliggen over Navo-bijstand aan Turkije, als dat land wordt aangevallen door Irak. Na het crisisberaad binnen de Navo is gisteravond gebleken dat de drie 'dissidenten' willen wachten op het nieuwe rapport van de wapeninspecteurs.

België en Frankrijk gebruikten gisteren hun veto tegen Navo-steun aan Turkije. Duitsland sloot zich bij hen aan. De hele dag was getracht de negentien bondgenoten op één lijn te krijgen. Vandaag komen de Navo-ambassadeurs opnieuw bijeen.

De Verenigde Staten hadden vorige maand de bondgenoten gevraagd Turkije te beschermen. Maar voor Parijs en Brussel komt militaire steun aan Turkije neer op het licht op groen zetten voor een oorlog tegen Irak. En Frankrijk, gesteund door België en Duitsland, willen de wapeninspecteurs meer tijd geven.

Navo-secretaris-generaal Robertson wilde een besluit forceren. Hij kondigde vorige week een stilzwijgende procedure aan, in de hoop dat niemand zich zou verzetten. Maar Frankrijk en België deden dat gisteren toch, met steun van Duitsland: de gok van Robertson mislukte.

De Navo-baas gaf gisteren toe dat de discussie hard en moeilijk is en dat de spanningen hoog zijn opgelopen. ,,Het gaat niet om de vraag of we Turkije steunen, maar om de vraag op welk moment dat gebeurt'', benadrukte Robertson. Hij acht een uitweg uit de crisis mogelijk.

Turkije heeft gisteren voor het eerst in het bestaan van het bondgenootschap artikel 4 van het Navo-verdrag ingeroepen. Op basis daarvan moeten de lidstaten overleg plegen wanneer een van de bondgenoten zich bedreigd voelt. Deze procedure heeft een grotere kans van slagen dan het oorspronkelijke Amerikaanse verzoek om bijstand aan Turkije. Voor België, Frankrijk en Duitsland, kwam dat verzoek neer op een wezenlijke bijdrage aan de opbouw van de oorlogsmachine tegen Irak.

Maar de Belgische premier Verhofstadt maakte gisteren duidelijk dat zijn land Turkije natuurlijk zal helpen als Turkije wordt aangevallen. Ook Duitsland stuurt Patriotraketten mee met een Nederlands detachement naar Turkije.

De leiders van de Europese Unie komen volgende week in Brussel bij elkaar om te praten over Irak. De verdeeldheid binnen de Europese familie is groot, nadat vorige week acht leiders uit het 'oude' en het 'nieuwe' Europa hun steun hadden betuigd aan de Amerikaanse president Bush.