En toch schrijven ze geschiedenis

AMSTERDAM - Voor teleurstelling was gisteren geen plaats in de reacties van de SP'ers op de eerste verkiezingsuitslagen. Tien of elf zetels -dat is aanzienlijk minder dan de opiniepeilingen enkele weken geleden nog aangaven. Maar door opnieuw iets te winnen ten opzichte van vorig jaar, schreef de SP volgens de partijtop toch geschiedenis.

De Socialistische Partij is nu de vierde of vijfde politieke beweging van het land, hield Marijnissen zijn gehoor voor in een volle Melkweg in Amsterdam. En nooit eerder groeide een partij vier achtereenvolgende verkiezingen. Voor Marijnissen is het overduidelijk waarom de echt grote klap deze keer is uitgebleven: in een poging een 'rechts kabinet' van CDA en VVD tegen te houden, zijn veel kiezers uitgeweken naar de PvdA van nieuwkomer Wouter Bos.

Hij feliciteerde Bos met die prestatie, maar waarschuwde hem wel dat de SP de waarschijnlijke regeringspartij PvdA de komende jaren voortdurend kritisch op de vingers zal kijken.

SP'ers in de zaal maken er geen geheim van dat ze het toch wel heel erg jammer vinden dat de droom van vijftien zetels niet is uitgekomen. ,,Ik hoorde mensen op mijn werk vanmorgen al zeggen dat zij strategisch gingen stemmen'', vertelt een vrouw. ,,Ik begrijp dat niet: volgens mij is stemmen op de PvdA helemaal niet strategisch, maar gewoon schuiven naar rechts. Waarom zit die Wouter Bos nou niet in een linkse regering, met GroenLinks, de SP en desnoods D66?''

Had Jan Marijnissen nog iets kunnen doen om de terugloop in de peilingen te voorkomen? ,,Ik denk het niet'', zegt kamerlid De Ruiter. ,,Ik vond hem tijdens de tv-debatten vooral in de rechtstreekse confrontaties sterk. Misschien had hij het in de grotere discussies net iets moeilijker, omdat hij op zulke momenten moest proberen ertussen te komen. Sommigen mensen ervaren dat als drammerig.''