Moordende kolonel ontoerekeningsvatbaar

Politici en mensenrechtenorganisaties in Rusland hebben zeer kritisch gereageerd op een uitspraak van een militair tribunaal in Zuid-Rusland. Dat verklaarde de Russische kolonel Joeri Boedanov, tegen wie twaalf jaar cel is geëist wegens moord op een jonge Tsjetsjeense vrouw, ontoerekeningsvatbaar. Het tribunaal bepaalde dat hij vanuit de gevangenis moet worden overgebracht naar een psychiatrische inrichting. Hoe lang de behandeling zal duren, zei het tribunaal niet.

Boedanov heeft toegegeven dat hij twee jaar geleden de 18-jarige Elza Koengajeva heeft gewurgd. Naar zijn zeggen gebeurde dat in woede tijdens een verhoor van Koengajeva, die hij ervan verdacht een sluipschutter te zijn. Haar familie zegt echter dat zij midden in de nacht door soldaten uit huis is gesleept en tijdens een dronkemanspartij is verkracht en vermoord.

Boedanov is de enige hoge Russische officier die tot nu toe terecht heeft gestaan voor mensenrechtenschendingen door het Russische leger in Tsjetsjenië. Voorvechters van de mensenrechten zagen in de zaak aanvankelijk een bewijs dat Rusland de mensenrechten in Tsjetsjenië eindelijk serieus ging nemen.

Het liberale Russische parlementslid Alexei Arbatov noemde het vonnis ,,overduidelijk een politiek besluit'', dat de geloofwaardigheid van het justitiële systeem ondermijnt. ,,Voor de Tsjetsjenen is er geen hoop meer dat de misdaden van het Russische leger tegen burgers zullen worden bestraft'', zei Tatjana Kasatkina van de Russische mensenrechtenbeweging Memorial.

Elza's vader gaat in beroep, desnoods tot aan het hooggerechtshof. ,,De schuld van Boedanov is duidelijk aangetoond en ik zal alles doen om te zorgen dat recht wordt gedaan en hij wordt gestraft'', aldus Vissa Koengajev.

Vrijwel samenvallend met het vonnis weigerde Moskou dinsdag het mandaat van de OVSE in de deelrepubliek te verlengen. De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa werkte van 1995 tot 1998 en na 2001 in Tsjetsjenië aan een vreedzame oplossing van het conflict. Rusland wil af van die bemoeienis en vindt dat de OVSE zich moet richten op humanitaire taken. Westerse diplomaten willen dat er nu op zijn minst een missie komt die waakt over de mensenrechten.