Ook met God heb ik weinig

Ontkerkelijking zet door bij twintigers en dertigers, maar rituelen willen ze wel, blijkt uit het Ikon/Trouw/ZinWeb-onderzoek. Portretten van jonge volwassenen, III: 'Niemand wordt gelukkig van Nietzsche'.

Tjeerd Aukes (22) had net zijn bordje 'meditatie' op de deur van zijn kamer gehangen, toen hij werd gebeld of hij over religiositeit wilde praten. Tjeerd studeert filosofie en verzorgt cultuur op de Nijmeegse campus: ,,Ik zie mezelf over vijf jaar eerder in een klooster zitten, dan wegkakken met vrouw en drie kinderen in een nieuwbouwwijk.''

,,Ik ben katholiek opgevoed; ik moest altijd mee naar de kerk. Mijn puberteit was vol frustraties. Dat uitte zich in afkeer van godsdienst en ruzie met mijn ouders. Toen ik filosofie ging studeren vond ik Nietzsche geweldig; hoe hij het geloof afzeek, zo agressief en machtig als hij schreef. Dat wilde ik ook. Nu denk ik daar anders over. Nietzsche staat de plank mis; niemand wordt gelukkig van Nietzsche. Met islam, christendom en jodendom heb ik weinig, ook niet met God. Toch kan religie veel goeds brengen en goddeloosheid zegt veel over mensen. Naastenliefde is goed, als iedereen zich gedroeg zoals Jezus zou dat prima zijn.

Nu ben ik veel met boeddhisme bezig, maar ik weet niet of ik een boeddhist ben. Ik bid nergens toe, offer niet, geloof niet in geboden en heb me nergens toe bekeerd. Voor mij is het boeddhisme geen religie maar een leer. Inspiratie put ik uit de Pali-canon, de teksten die Boeddha zou hebben uitgesproken. En uit teksten van monniken en secundaire teksten. Vooral overzichtswerken, met alles netjes gestructureerd, vind ik verhelderend. Door de tekst 'het lichaam is zo vergankelijk als een stofje', werd ik me bewust van mijn eigen sterfelijkheid. Aantrekkelijkheid van het boeddhisme, is het ware ervan.

In een meditatiecentrum heb ik een cursus gedaan; tien dagen stilte, om vier uur 's ochtends op, halftien 's avonds naar bed en vier tot tien uur mediteren. Daar heb ik verschillende meditatietechnieken geleerd. Daarmee voer je een soort operatie uit op je geest. Door de stilte komen je reactiepatronen naar boven, vervelende herinneringen verwerk je zodat ze verdwijnen. Je wordt je bewust van je lichamelijke gewaarwordingen, van je angsten en van je verlangens. Je leert de werkelijkheid accepteren zoals ze is. Angsten en verlangens accepteren de werkelijkheid niet; ze trekken je weg uit het nu. Het nu is het enige echte. Dat zegt Augustinus ook: het verleden is niet meer en de toekomst is nog niet. Als je de werkelijkheid niet accepteert zoals die is, word je ongelukkig. Tijdens de cursus kreeg ik een diep besef van mijn eigen sterfelijkheid, maar ook van die van mijn ouders. Aanvaarden dat iedereen doodgaat, gaf een diep gevoel van geluk. Ik kwam terecht bij een soort universele stroom van liefde, die alles gaande houdt. Ik kan me voorstellen dat mensen deze stroom God noemen.

Door de cursus ben ik principiëler geworden; niet meer liegen, niet meer stelen; ik ben vegetariër geworden. Wat je zaait zul je oogsten, als je zoet zaait zul je zoete vruchten plukken. Ook in contacten ben ik nu anders: liefdevoller en rustiger. Vroeger zou ik naar een meisje in een rolstoel een rotopmerking maken, nu wil ik bij haar gaan zitten. Ik heb meer geduld met anderen; zonder haat of agressie probeer ik niet meer boos te zijn.''