Te hard van stapel

Zelfs voor de eigen bewindslieden liep de VVD-fractie te hard van stapel. De fractie dreigde vorige week tegen de uitbreiding van de Europese Unie te zullen stemmen, als er geen beperkende maatregelen komen voor de nieuwe leden, op terreinen waarop zij nog niet aan de EU-wetgeving kunnen voldoen. Vice-premier Zalm én staatssecretaris voor Europese zaken Nicolaï, beiden VVD, vinden dat te ver gaan. Zij hebben gelijk.

De Europese Unie zal volgend jaar tien nieuwe leden verwelkomen. Die landen zijn al jaren bezig zich voor te bereiden op dat lidmaatschap. Dat lidmaatschap brengt plichten met zich mee; van de nieuwe leden wordt verwacht dat zij voldoen aan de wetgeving die de Europese Unie in de afgelopen halve eeuw heeft opgebouwd. De meeste nieuwe leden zijn landen in Midden- en Oost-Europa die in die periode turbulente veranderingen hebben doorgemaakt. Ze komen van ver.

In de beoordeling die de Europese Commissie vorige week publiceerde zaten enkele tientallen gele kaarten, punten waarop de nieuwe leden nog niet aan de regels voldoen. Sommige van die punten baren zorgen, onder meer omdat ze betrekking hebben op de voedselveiligheid. Volgens de VVD-fractie moet dat reden zijn de toegang tot de EU-markt voor nieuwe leden te beperken.

Voedselveiligheid is een belangrijk punt. Dat weten de huidige EU-lidstaten als geen ander. De BSE-crisis in Groot-Brittannië, varkenspest in Nederland, dioxinekippen in België, wantoestanden in slachthuizen: iedere lidstaat heeft al eens gefaald, niet alleen ten overstaan van de consument maar ook ten aanzien van de Europese wetgeving.

Ook het gevaar van fraude met Europese subsidiegelden, een ander setje gele kaarten aan de nieuwe lidstaten, is voor geen van de huidige lidstaten onbekend. De huidige Unie heeft verscheidene subsidiefraudes meegemaakt.

Kortom: het past de EU om wat minder hoog van de toren te blazen dan de VVD-fractie doet. Het is belangrijk dat de nieuwe lidstaten volwaardig meedraaien in de EU, wat betreft rechten én plichten. Ze zullen de druk om te voldoen aan de EU-wetgeving moeten blijven voelen. Maar die druk wordt niet opgevoerd door nu al uitzonderingsbepalingen in het leven te roepen op hun rechten. Integendeel.