Parel van de Graal in de verkoop

De doorstart van drie jaar geleden is mislukt en daarom sluit het bezinnings- en meditatiecentrum De Tiltenberg in Vogelenzang per april definitief zijn deuren. De Nederlandse Graalbeweging, eigenaresse van de gebouwen en het terrein, gaat het centrum verkopen. Meer dan twintig serieuze gegadigden hebben zich inmiddels gemeld. Publiciste en therapeute Aleid Schilder is een van hen (inzet).

,,Een heel bittere pil,'' noemt bijna-scheidend directeur Diana Vernooij de onvermijdelijke sluiting en verkoop van De Tiltenberg. ,,We hebben prachtige programma's, een goede sfeer, heerlijk eten, een mooie tuin, een mooi bos, tevreden gasten maar helaas geen geloofwaardig uitzicht op voldoende financiële draagkracht voor een zelfstandig voortbestaan van het centrum'', constateert zij met spijt.

,,We hebben op alle mogelijke manieren ons best gedaan om genoeg inkomsten binnen te krijgen, maar dat is niet gelukt. In 2001 hadden we 50 procent meer omzet dan het jaar ervoor, maar daarna was de groei eruit.''

Al voor Vernooij's komst als directeur had de Nederlandse Graalbeweging (rk lekenbeweging van en voor vrouwen, met rijke historie in de jaren twintig) gekozen voor een nieuwe opzet van het centrum. Aanvankelijk was de beweging van plan de gebouwen en het vier hectare grote terrein te verkopen, maar na een haalbaarheidsonderzoek besloot zij het centrum te verzelfstandigen tot een professionele organisatie en het beheer ervan onder te brengen bij een nieuwe stichting.

Twee Graalvrouwen namen zitting in het nieuwe stichtingsbestuur en over de programmering werden afspraken gemaakt waarmee de Graal vrede kon hebben. De beweging gaf de nieuwe stichting een forse startsubsidie mee maar daarmee hield de financiële betrokkenheid van de Graalbeweging op. ,,De opdracht was meer omzet draaien, maar van begin af aan was het de vraag of dat wel zou lukken'', zegt Vernooij. Er kwamen meer deelnemers, programma's en huurders, maar niet genoeg.''

Achteraf denkt zij dat er een rigoureuzere keuze had moeten worden gemaakt. ,,We zijn niet commercieel genoeg geworden, te veel in een inhoudelijk stramien gebleven. Met één been in de traditie van De Tiltenberg en met één been in de professionele markt, dat werkte niet. Het gat was te groot. Wilskracht en idealisme genoeg, maar we hebben te weinig op haalbaarheid gelet. Overigens valt mij op, de markt overziend, dat alleen puur commerciële centra kunnen draaien zonder extra subsidie.''

Voor de 22 betaalde medewerkers van De Tiltenberg -schoonmakers, koks, administratief personeel, gastenverzorgers, coördinatoren- is ontslag aangevraagd.

De Graalbeweging onderhandelt over de verkoop van het centrum in de duinen van Vogelenzang. Ruim twintig serieuze gegadigden uit de ideële hoek hebben zich gemeld, meest oud-cursisten en gewezen cursusleiders. ,,Wij staan in principe open voor alle opties, die overeenkomstig het gemeentelijke bestemmingsplan passen binnen de categorie 'maatschappelijke bestemming''', zegt Graalvrouwe Helen de Wit. Over de prijs laat zij zich niet uit. ,,Wijzelf willen met de opbrengst een kleiner centrum inrichten waar we verder kunnen met onze Graalactiviteiten.''

De programma's van De Tiltenberg lopen nog door tot 1 april. De Graalbeweging hoopt dat het verkoopproces synchroon loopt met de afbouw van het cursusprogramma. Het zenboeddhisme, de specialiteit van het huis sinds Graalvrouwe Mimi Maréchal het in de jaren zestig introduceerde, moet elders onderdak gebracht worden. Daar zullen ook vrouwenactiveiten rond spiritualiteit en religieuze dialoog voortgang vinden.