Toekomstbeeld van mensen versombert

GRONINGEN - Het toekomstbeeld versombert.

Dat is niet een zwartgallige gedachte die de jaarwisseling ons ingeeft, maar de conclusie van sociaalwetenschappelijk onderzoek van de Groningse hoogleraar I. Gadourek. Hij heeft de gegevens geanalyseerd van twee enquêtes, uit 1958 en 1975. Door het tijdsverschil kon Gadourek nagaan of zich verschuivingen hadden voorgedaan. Zo vond hij een toename van het percentage pessimisten van 40 tot 65. Tussen 1958 en 1975 is er veel veranderd in Nederland. De welvaart nam toe, het opleidingsniveau van de bevolking ging omhoog, de ontkerkelijking schreed voort, het land werd voller en voller.

Het percentage optimisten (de toekomst is beter) daalde van 23 naar 12. Het percentage mensen dat weinig verandering ten goede of ten kwade verwacht bleef ongeveer gelijk.

Een van de meest opvallende conclusies van Gadourek is dat ondanks de versombering van ons algemene toekomstbeeld, de persoonlijke verwachtingen omtrent de eigen toekomst (gemiddeld) niet pessimistischer werden. De vragen 'Ziet u nog kansen in het leven vooruit te komen?' en 'Denkt u of uw man/vrouw dat hij/zij in de komende jaren nog werkloos zal worden?' werden in 1975 onverwacht optimistisch beantwoord.

Trouw, 2 januari 1978