Huurder in de watten gelegd

AMSTERDAM - Aanbieders op de kantorenmarkt proberen hun potentiële huurders te verleiden met allerlei extraatjes nu de vraag naar kantoorruimte is ingezakt. Zo wordt aangeboden de verhuizing naar het nieuwe pand uit handen te nemen, de herinrichting van het pand gratis te verzorgen of wordt zelfs een aantal maanden gratis huur beloofd.

Aanbieders van kantoorruimte concurreren liever met het aanbieden van extraatjes dan met de huurprijs voor kantoorruimte. Een lagere huurprijs zou namelijk de boekwaarde van het betreffende kantoorpand verlagen, waardoor de eigenaar minder bezittingen in de boeken moet vermelden.

Uit het jaarlijkse onderzoek van makelaar in vastgoed DTZ Zadelhoff blijkt dat in 2002 vraag en aanbod ver uit elkaar zijn komen te liggen. Terwijl het aanbod met 50 procent steeg, daalde de opname (de vraag) met 15 procent. In 2001 waren het met name de ondernemingen in de telefoniesector die het op de kantorenmarkt lieten afweten. Afgelopen jaar viel de vraag uit de it-sector vrijwel geheel weg.

Uiteindelijk was het de overheid die de kantorenmarkt nog enigszins redde. De reorganisatie binnen de Rijksgebouwendienst, maar vooral het optuigen van de nieuwe werk- en uitkeringsinstanties CWI en UWV leidde ertoe dat de overheid bijna 50 procent meer nieuwe kantoorruimte betrok dan in 201.

Ondanks dat het aanbod aan ruimte in 2002 ruim twee keer zo hoog was als de opname (in 2000 waren die nog gelijk) is dat in de prijs voor kantoorruimte nauwelijks terug te vinden. Alleen daar waar ondernemingen een eigen pand hebben laten bouwen, dat te groot bleek, wordt gestunt met prijzen voor onderhuur. Een voorbeeld daarvan is Origin, dat te ruim in het jasje zit. Zo ruim dat de hoeveelheid vierkante meters die het ter onderhuur aanbiedt gelijk staat aan 40 procent van het totale aanbod aan kantoorruimte in Utrecht. In Amsterdam geldt hetzelfde voor Cisco, dat onlangs een enorm nieuwbouwcomplex betrok. Door de malaise in de it biedt het nu echter 300000 vierkante meter ter onderhuur aan, ruim 25 procent van het totale aanbod van Amsterdam.

De prijzen van 'vrije' kantoorruimte daalt echter nauwelijks doordat de aanbieders de prijzen hoog houden. Het mag gewoon niet te goedkoop, legt Cees de Jong van DTZ uit. ,,Het is de macht van de cijfers. Men kiest bewust liever voor leegstand dan een nieuw huurcontract tegen een lage huurpijs. Bij de waardering van de vastgoedportefeuille zou tenslotte naar die transactie worden gekeken. Dat verpest de waarde van de hele portefeuille. Vastgoedbedrijven vertellen hun aandeelhouders liever dat er leegstand is dan dat de waarde van de bezittingen is afgenomen.''

DTZ verwacht dat 2003 opnieuw een mager jaar wordt voor de vastgoedmarkt. Belangrijkste oorzaken zijn, voortkomend uit de slechte economische situatie, het gegeven dat bedrijven hun verhuizing in deze omstandigheden uitstellen, bedrijfsafslankingen en -beëindigingen. ,,De signalen die wij uit de markt krijgen zeggen ons dat de markt in 2004 waarschijnlijk weer zal aantrekken'', aldus Brigit Gerritse van DTZ. ,,Veel bedrijven willen hun uitgestelde verhuizing op termijn alsnog doorzetten.''