'Belastingvluchters paaien met geringe heffing'

Een generaal pardon voor Nederlandse belastingvluchtelingen die hun geld 'zwart' in het buitenland hebben geparkeerd. Harrie van Mens, fiscaal jurist, ziet grote voordelen.

UTRECHT - Het pleidooi van Van Mens klinkt aantrekkelijk. Als de Nederlandse overheid eenmalig een oogje dichtknijpt en belastingvluchtelingen vrijwillig 'tot inkeer' laat komen, levert dat de schatkist enkele miljarden euro's aan extra belastinginkomsten op. Zo'n bedrag is welkom nu het overheidstekort oploopt en de bezuinigingen zich opstapelen.

,,Het momentum voor een generaal pardon is er'', vindt Van Mens, hoogleraar belastingrecht aan de Universiteit Utrecht. ,,De economie kan zo'n impuls goed gebruiken. Ook internationaal wordt veel gediscussieerd over een generaal pardon voor zwartspaarders.''

Nederlanders hebben 60 miljard euro uitstaan in het buitenland, zo hebben Van Mens en collega-jurist Robin Steenman berekend. Een fors bedrag. In totaal bedroeg het legale spaartegoed in Nederland vorig jaar 132 miljard euro, berekende het Centraal Bureau voor de Statistiek. Daarover wordt belasting betaald. Over een derde van het totale spaartegoed loopt de schatkist dus belastinginkomsten mis, stellen de juristen.

Een exacte schatting van het weggesluisde geld is niet te geven, zegt Van Mens. ,,Maar die 60 miljard is een gedegen schatting. Bewijzen kunnen we dat niet omdat banken in landen met een bankgeheim, zoals Luxemburg en Zwitserland, geen gegevens prijsgeven.''

Toch zijn er wel enkele concrete aanwijzingen. Vorig jaar werd bekend dat circa 10000 Nederlanders zwarte bankerekeningen aanhielden bij de Luxemburgse bank KBL. Dat ging om 600 miljoen euro. Medewerkers van de bank speelden die vertrouwelijke informatie door. Schattingen tot dan toe gingen uit van een totale belastingvlucht uit Nederland van 32 miljard euro. ,,Gezien de cijfers uit Luxemburg kan dat verdubbeld'', zegt Van Mens. ,,Luxemburg is nog maar een kleine speler. Daarbij moeten alle tegoeden in onder meer Oostenrijk, Zwitserland en de Kanaaleilanden nog worden opgeteld.''

De hoogleraar belastingrecht aan de Universiteit Utrecht vindt dat Nederland de belastingontduikers moet teruglokken. ,,Dat kan door een generaal pardon, waarbij mensen slechts een deel van de verschuldigde belasting hoeven terug te betalen. Ze moeten ook niet worden beboet. Ik denk aan een belasting van twintig procent over het te repatriëren geld.'' Van Mens rekent verder. ,,Stel dat er 10 miljard terugkomt, dan betekent dat 2 miljard extra voor de staatskas.''

Behalve de geringe heffing van twintig procent, kan ook angst voor ontdekking belastingvluchtelingen 'tot inkeer' brengen. ,,Ten tijde van de zaak in Luxemburg kondigde de belastingdienst een grootschalig onderzoek aan. Mensen konden zich ook vrijwillig melden en kregen dan geen boete of strafvervolging. Velen hebben zich gemeld.''

Nederland is tot nu toe altijd tegenstander geweest van een algemeen pardon. De laatste tijd is de jacht op het zwarte geld in het buitenland opgevoerd en dat werpt zijn vruchten af. Maar Van Mens vindt dat na een pardon ,,de opspoorders zich kunnen richten op de echte grote criminelen''. De belastingdienst spaart geld uit.

Hij bestrijdt het argument van de Nederlandse overheid dat een generaal pardon de belastingmoraal ondermijnt en oneerlijk is voor de Nederlanders die wel altijd belasting hebben betaald. ,,De overheid moet duidelijk maken dat ze anders een groot deel aan inkomsten misloopt. Tegelijkertijd moet voor iedereen duidelijk zijn dat het pardon eenmalig is en dat de controles en boetes op belastingvlucht strenger worden.''

De extra inkomsten zouden bijvoorbeeld kunnen worden besteed aan breed in de samenleving gedragen doelen zoals onderwijs, gezondheidszorg, veiligheid.

Nederland moet niet wachten tot de EU maatregelen bedenkt. ,,Als er al een regeling komt, kan Nederland pas in 2010 de zwarte vermogens aanpakken.''

Een algemeen pardon kan bovendien de landen met een bankgeheim onder druk zetten. ,,Veel van het geparkeerde geld bevindt zich in Zwitserland. Door een pardon wordt het Zwitserse bankgeheim en dat van andere landen minder aantrekkelijk. Dat zou Zwitserland onder druk kunnen zetten om meer mee te werken met de EU.''