Rijsbergen laat zich niet drijven door negatieve energie

Tot de toeschouwers bij Ajax-Feyenoord behoort Wim Rijsbergen morgen niet. Hij oordeelt, geenszins gefrustreerd, op afstand. ,,Moet ik er wakker van liggen als iemand Rijsbergen een geweldig slechte trainer vindt?''

LEIDERDORP - Een vrouw ligt bekoorlijk in het gras. Boven een hoge heg steken verscheidene mannenhoofden uit, alle een kwartslag gedraaid, de ogen neerwaarts op haar gericht. Het schilderij heet Just passing by.

De eigenaar voert, schalks over zijn schouder kijkend, een imitatie op in zijn woonkamer. ,,Daar kan iedereen zich toch iets bij denken? Hé, een mooie vrouw, je kijkt om, loopt door, en je blijft kijken. Toepasselijke titel ook. Je komt langs in het leven en je kijkt om je heen.''

Wim Rijsbergen (51) voetbalde ooit in Amerika. Als trainer was hij drie jaar werkzaam in Chili en, vorig jaar, enkele maanden in Saoedi-Arabië. ,,Ik ging in België nog eens langs bij François van der Elst, met wie ik in Amerika bij de New York Cosmos had samengespeeld. Ik kom er binnen en loop meteen tegen een levensgrote foto van hem op.''

Hij lacht hartelijk. Veroordelen zal hij het niet, maar bij hem geen ingelijste zelfportretten aan de wand. Niets herinnert aan zijn verleden als international, als ontzagwekkende verdediger in de jaren zeventig van Feyenoord. Hij wijst op een beeld van kunstenaar Jeroen Henneman. Pas gekocht. Prachtig vindt hij het.

Hij toont zijn schilderijen. Liefdevol vertelt hij plotseling over het konijn dat door de huiskamer dartelt. Hij heeft weer eens tijd, zegt hij dan, om een galerie te bezoeken. Hier, gerieflijk aan de rand van Leiderdorp, huist geen gefrustreerde trainer zonder club. Hij verheugt zich op een afspraak met vrienden: op de fiets naar Leiden, en dan in het café 'de grootste onzinverhalen ophangen'.

Zijn omzwervingen bezorgden Rijsbergen tal van leerzame ontmoetingen. ,,In Chili had ik interessante gesprekken met iemand van Philips. Hij moest een product afleveren, ik moest winnen. Daar zit geen verschil tussen. Het was aan hem om de Chilenen tot de beste samenwerking te bewegen, maar uiteindelijk was er voor hem slechts één vraag: hoeveel gloeilampen lever je af? Hij zit nu in Indonesië. Daar zal hij de mensen weer anders moeten benaderen. Maar de vraag van Philips blijft steeds dezelfde.''

Vroeger was hij 'zwart-wit'. Waarom denkt niet iedereen als ik? Ook hij heeft het zich afgevraagd. Maar dat leer je wel af als Zuid-Amerikanen je verzekeren dat mañana alles goed komt, of als in Saoedi-Arabië dagelijks enkele spelers niet komen opdagen. ,,Je kunt twee keer tegen de muur lopen. Maar na tien keer heb je wel een blauwe kop.''

Louis van Gaal, ja, een mooier voorbeeld is er niet. Rijsbergen: ,,Ik leef zoals ik denk te moeten leven, naar mijn normen en waarden. Maar kijk naar Manchester United: de spelers hoeven daar niet gezamenlijk te ontbijten. Daarover maakt Ferguson zich als coach echt niet druk. Ergens ligt de gulden middenweg. Ik denk dat ook Co Adriaanse de zaken het afgelopen jaar de revue heeft laten passeren. Waarschijnlijk zal hij hebben geconcludeerd dat hij toch iets moet toegeven.''

,,Als de trainer het twee keer fout doet wordt hij eruit gegooid of hij nu Chris Dekker, Beenhakker of Van Gaal heet.'' Het mag verbitterd klinken, maar zo is het niet bedoeld. Rijsbergen lijkt inderdaad niet door negatieve energie te worden gedreven. Zeuren wil hij niet. Maar maak het vak ook niet mooier dan het is.

,,Ik heb Abdellaoui bij NAC onder me gehad. Hij is een type dat overal problemen heeft, en nooit ligt het aan hem. Toch twijfel je soms: heb ik het dan echt niet goed gedaan met hem? Totdat je ziet dat anderen zich ook op hem stukbijten. Bij die jongen zitten een paar stekkertjes los, en die kan híj alleen zelf weer verbinden. Je kunt niet alle voetballers veranderen of beter maken.''

Glimlachend, en zonder een zweem van spijt, vertelt Rijsbergen over de consternatie die hij bij NAC opriep. ,,Je kunt een aap wel leren klimmen, maar niet leren denken, had ik gezegd. De hele spelersgroep viel over me heen. Maar was het zo erg? Je kunt spelers een bal leren trappen, maar niet of nauwelijks wanneer ze dat moeten doen of waarom. Dat is intuïtie. Zo bedoelde ik het.''

Rijsbergen zag af van Sparta, dat daarna Frank Rijkaard nam, en aan het begin van dit seizoen van FC Zwolle, dat zich vervolgens tot Peter Boeve wendde. ,,Bij Sparta voorzag ik dat het een moeilijk verhaal zou worden. Rijkaard heeft zijn reputatie mee, maar ik mag toch zeggen dat hij het slecht heeft gedaan? Boeve zei in het begin verongelijkt dat Rijsbergen het bij Zwolle niet zag zitten. Maar waar staat Boeve nu met Zwolle?''

Hij is realist, zegt hij, in steeds heviger mate. Maar denk niet dat hij zich van het voetbal afwendt. Het is aangenaam, een paar maanden voor zijn andere interesses, maar daarna wil hij weer aan de slag. Deze week zag hij De Graafschap-FC Utrecht op tv. ,,Helemaal uitgezeten, ja. Kuijt van Utrecht zou naar Feyenoord kunnen. Dan wil ik zo'n jongen toch wel eens zien.''

Ook Ajax-Feyenoord volgt hij morgen op de buis, niet in het stadion. ,,Zulke wedstrijden trekken mij te veel volk aan dat gezien wil worden. Ik ben wel benieuwd, vooral omdat Feyenoord moet winnen. Ik kijk dan als trainer. Gaat Van Marwijk forceren? Stelt hij Van Persie opt Hij schijnt te zijn veranderd, maar dat moet nog maar blijken.''

Noem het niet onbeduidend. ,,Dit soort dingen is juist van het grootste belang. Als trainer ben je nooit klaar.'' Maar laat verder eenieder erover denken wat hij wil. ,,Als ik ergens werk doe ik m'n uiterste best, zoals ik dat ook voor m'n kinderen en vrienden doe. Moet ik er wakker van liggen als iemand Rijsbergen een geweldig slechte trainer vindt?''

,,Je hebt niet alles in de hand. Adriaanse had voor succes bij Ajax bij wijze van spreken een miljoen over gehad. Moet hij stoppen met leven nu het niet is gelukt? Moet elke speler die Real Madrid niet haalt van de flat springen?''

,,Laatst belde de president van Universidad Catolica, mijn club in Chili. Hij was in Rotterdam om met Feyenoord te onderhandelen over Acuna, die ik nog uit het tweede daar heb gehaald. De president is hier geweest. We hebben in Leiden gegeten. Hij vond het prachtig, ik ook.''

,,Ik was kind aan huis in het World Trade Center van New York. Elke week hadden we er feest met de Cosmos, op de 107de verdieping, met Robert Redford, de Rolling Stones en noem maar op. En ik heb hier ergens een foto na het kampioenschap in Saoedi-Arabië: ik met de cup tussen al die mannen met theedoeken. Wie kan dat vertellen? En dan kijk ik hier in huis naar de dingen die ik mooi vind en dan denk ik: laat de boeren maar dorsen.''