Adel blijft zitten in House of Lords

Voor het eerst sinds zijn aantreden in 1997 heeft de Britse premier Tony Blair schrammen opgelopen in het Lagerhuis. Een haastige terugreis na de topontmoeting in Frankrijk, met getrouwen als minister van buitenlandse zaken Jack Straw in zijn kielzog, kon dat niet voorkomen. Blairs voorstel om alle nieuwe leden van het statige House of Lords te laten benoemen, werd dinsdag door een stevige meerderheid van tafel geveegd. Verzetsleider voor één dag was Straws voorganger Robin Cook, die verschillende zittende ministers achter zich wist te krijgen.

Vooraf hadden opstandige Labourparlementariërs het al aangekondigd: het was de hoogste tijd om de arrogante Blair eens een lesje te leren. De premier maakt in belangrijke politieke kwesties als de oorlog tegen Irak de indruk dat parlementaire verantwoording hem eigenlijk alleen maar tijd kost -tijd die hij liever besteedt aan zijn onderonsjes met de allergrootsten der aarde.

De 'vrije stemming' over de toekomst van het Hogerhuis bood de dissidenten een schitterende gelegenheid om nu eens hun tanden te laten zien. Een betere aanleiding was nauwelijks denkbaar. Zou Blair zijn zin krijgen, dan zou de weg vrij zijn om het House of Lords te vullen met nog meer politieke vriendjes. En dat in een Kamer -gevuld met onder anderen bisschoppen, benoemde adellijke leden voor het leven en nog altijd 92 mensen wiens zetel van vader op zoon overgaat- die toch al een vreemd element is binnen de oudste democratie ter wereld.

Toen de lange reeks stemmingen dinsdagavond was afgelopen, bleek echter dat de tegenstanders van Blair te vroeg hadden gejuicht. Weliswaar was diens voorkeur gesneuveld, maar dat gold net zozeer voor alle andere hervormingsvoorstellen. Inclusief de plannen om nieuwe leden allemaal of in ieder geval voor het grootste deel te laten kiezen door het volk. De laatste optie was met slechts drie stemmen meerderheid verworpen - waarmee bewezen werd dat Blair en zijn gevolg er verstandig aan hadden gedaan om niet in Frankrijk te blijven hangen.

Ruim honderd jaar na de eerste pogingen tot modernisering is er zo opnieuw een complete patstelling ontstaan. Een commissie mag nu proberen een uitweg te vinden, maar niet één betrokkene verwacht dat dat lukt. En daarmee heeft Blair indirect toch weer zijn zin gekregen. Voor hem ging het er naar eigen zeggen vooral om dat er niet een lichaam bij zou komen dat het werk van het Lagerhuis nog eens zou overdoen. Anders gezegd: de regering wil wetgeving vlot door het parlement loodsen, een gekozen Hogerhuis zou slechts hinderlijk in de weg lopen.

Dat hij daarmee als Labourleider een duidelijke belofte aan de kiezer breekt -introductie van een democratischer House of Lords- is niet Blairs eerste zorg. Hij denkt dat die kiezer dezer dagen net als hij belangrijker zaken aan zijn hoofd heeft: de dreigende oorlog tegen Irak.