Rakettroepen naar Turkije voor het geval de kat rare sprongen maakt

*Nederlandse rakettroepen gaan op herhaling in Turkije om eventuele projectielen van Saddam Hoesein uit de lucht te schieten. Twaalf jaar geleden deden ze daar enkele maanden hetzelfde.

Toen stonden er ook op een berg bij Jeruzalem Nederlandse Patriot-raketten te waken. Uiteindelijk hebben de Nederlandse militairen geen enkele raket hoeven afvuren, want Saddam verspilde zijn wapens niet aan Oost-Turkije. Een aanval op Jeruzalem liet hij achterwege omdat die stad ook voor moslims heilig is.

Wel vuurde Irak nachtelijke salvo's scudraketten af op Haifa en Tel Aviv. Ook Saoedi-Arabië kreeg scuds te verduren. Raketsystemen van andere landen namen die voor hun rekening, meestal met succes.

Ondanks de rust in Oost-Turkije knalden er destijds toch twee Nederlandse Patriots de lucht in; foutje van de computer. Sindsdien is er veel aan het raketsysteem gesleuteld, tot vorig jaar aan toe.

Nederland kocht de Patriots in de jaren '80 voor een geheel andere situatie. Ze waren bedoeld als onderdeeltje van een gordel van raketten die dwars door Duitsland liep om een Sovjet-aanval te weerstaan. De Patriots waren vooral gericht op vijandelijke vliegtuigen.

Nadat de Muur in 1989 was gevallen, stonden die gloednieuwe Patriots doelloos in Duitsland. Plotseling was daar Saddam Hoessein als nieuwe vijand. Vliegtuigen van de vorige vijand, een Iljoesjin en een Antonov, brachten de Nederlandse raketten in 1991 naar Israël en Turkije. In allerijl moesten er nieuwe computerprogramma's worden gemaakt voor de verse uitdaging. Toch kwamen de rakettroepen voor verrassingen te staan, zoals vaker gebeurt als hoogwaardige wapens te maken krijgen met ouderwetse, onberekenbare spullen zoals de Iraakse Scuds. Militair gezien leken de Iraakse scuds een lachertje. Ze waren afkomstig uit de Sovjet-Unie, die op haar beurt had voortgebouwd op de oude V-2 die nazi-Duitsland op Engeland had afgeschoten.

Aan die oude technologie was Irak weer gaan prutsen om de scuds verder weg te kunnen schieten. Maar de grotere brandstoftanks maakten de raketten onstabiel. Als ze na een grote boog de dampkring binnenkwamen, gingen ze vaak slingeren en soms spatten ze uit elkaar. Vooral met die brokstukken had de Patriot aanvankelijk moeite. Welk van de brokken was het explosief? En waar valt het naar toe? Voor de rakettroepen was het secondenwerk.

Ook al troffen de scuds zelden doel (één voltreffer in Saoedi-Arabië doodde 30 Amerikanen), de grilligheid van hun baan en de onzekerheid over mogelijke chemische of biologische lading, zaaiden verwarring en angst.

Paniek schoppen kan een militair doel op zichzelf zijn. Israëliërs zijn behoorlijk gehard, maar de vraag is of de Turken dat ook zijn. Irak zou wel eens kunnen besluiten Turkije op de proef te stellen. Met raketten of bijvoorbeeld met oude straaljagers die onbemand, maar geprogrammeerd op een doel, heel onberekenbaar kunnen zijn.

Aanvallen op Oost-Turkije zouden de toch al broze Turkse bereidheid om de Amerikanen te helpen, kunnen verpulveren. Voor een Iraaks regime dat weinig kanten meer op kan, zou dat een sprankje hoop kunnen geven. Dan krijgen de Nederlandse Patriots het toch nog druk.