Turken krijgen afweerraketten

DEN HAAG - Het kabinet heeft ingestemd met het verzoek uit Ankara om Patriot-luchtverdedigingsraketten te stationeren aan de Turks-Iraakse grens.

Premier Balkenende vindt, tot ergernis van de linkse fracties, instemming van de Kamer niet nodig. Luchtmachtpersoneel van basis de Peel bereidt zich voor en reist volgende week naar Zuidoost-Turkije.

Het kabinet legt de nadruk op het defensieve karakter van de Patriot-wapens, die aanvallende scudraketten uit de lucht kunnen plukken. De premier ontkent dat Nederland hiermee medoet aan oorlogsvoorbereiding.

In de Tweede Kamer steunt een meerderheid van de oude coalitie van CDA, LPF en VVD het Patriot-besluit. De linkse partijen PvdA, D66, GroenLinks en SP, die de wapenopbouw te snel vinden gaan, hebben grote bezwaren tegen het akkoord dat nu al met Turkije is gesloten.

De vier fracties, samen 65 zetels, eisten gisteravond dat Balkenende het besluit toch in de Kamer komt voorleggen. De premier beroept zich op de bevoegdheid van de regering om zelfstandig beslissingen te nemen over dergelijke verzoeken van een Navo-bondgenoot. Het kabinet beloofde eerder dat elke belangrijke stap met het parlement zou worden beproken.

De SP en GroenLinks, beide tegen elke Nederlandse deelname, verzetten zich tegen zowel het akkoord met Turkije als de procedure die Balkenende kiest. ,,Hij neemt de ruimte om Nederland zonder toestemming van de Kamer een oorlog in te rommelen. Straks is er geen weg meer terug'', zei SP-kamerlid Van Bommel. GroenLinks-woordvoerster Karimi: ,,Te gek voor woorden dat Balkenende meedoet aan oorlogsplanning en de Kamer buitenspel zet.''

De PvdA die, net als D66, deelname aan een door de VN-gelegitimeerde Irak-interventie niet bij voorbaat uitsluit, vindt het Patriot-besluit 'voorbarig'. Of de PvdA toch instemt met defensieve wapens voor Turkije beslist de fractie pas nadat de Navo-landen maandag een poging hebben gedaan het eens te worden over een defensief 'noodplan' voor Turkije. Duitsland, Frankrijk en België vinden het te vroeg om Ankara de militaire bijstand te geven.

De VS hebben Nederland om militaire bijstand gevraagd voor een eventuele oorlog tegen Irak. Dat zei minister De Hoop Scheffer van buitenlandse zaken gisteren in Washington na een gesprek met zijn collega Powell. De minister zei dat het kabinet vrijdag een zal beslissen over het verzoek. Hij wilde niet zeggen wat het verzoek inhoudt.