Een familie van laatbloeiers

Een afstudeerfeest geven samen met je moeder? Veel studenten moeten er niet aan denken. Jenneke Lagerberg-de Koning (38) vond het wel leuk. Zij en haar moeder, Marion de Koning (66), studeerden een uur na elkaar af op de Leidse universiteit. Ze volgden verschillende studies maar gaven samen een spetterend feest op hun afstudeerdag.

Moeder en dochter hadden verschillende redenen om allebei op latere leeftijd aan een universitaire studie te beginnen. Jenneke Lagerberg was in de dertig en had twee jonge kinderen toen ze haar carrière een draai wilde geven. Ze koos voor een studie, rechten, waar ze werk mee zou kunnen vinden.

Haar moeder had een werkend leven achter zich toen ze vijf jaar geleden met de vut ging. Ze kwam uit een drukke baan op het laboratorium kinderhematologie (waar onderzoek wordt gedaan naar bloedziektes bij kinderen, red) op het Leidse academisch ziekenhuis. Marion de Koning: ,,Mijn man was kinderarts en wij waren veel betrokken bij beenmergtransplantaties. Het is zwaar werk, want je bent erg betrokken bij de patiënten. Toen het ophield, voelde ik pas hoe zwaar het was geweest. We leerden de kinderen en hun ouders goed kennen terwijl de beenmergtransplantaties werden voorbereid. Je leeft mee en toen ik met de vut ging, merkte ik wat het had gekost. Dan heb je opeens zoveel energie over.''

Ze kon natuurlijk cursussen gaan doen. De Koning: ,,Dat was me te vrijblijvend. Dat is leuk om je tijd door te komen maar ik wilde meer. Ik heb ooit medicijnen gestudeerd maar er waren toen problemen thuis en het was helemaal niet makkelijk om in die tijd een beurs te krijgen. Ik ben toen medisch analiste geworden omdat dat een veel kortere studie was.'' Ze 'had' iets met Rusland: ,,Mijn oma is getrouwd geweest met een Oekraïner. Toen ik op de universiteit kwam om naar een cursus Russisch te informeren raakte ik leuk in gesprek met de secetaresse en die vroeg: waarom ga je niet studeren? Zij bracht me op een idee wat eigenlijk voor de hand lag. Het werd Ruslandkunde''

Haar dochter werd ook medisch analiste. Lagerberg zakte ooit voor de havo en werd getest. ,,Daar kwam uit dat ik eigenlijk nergens geschikt voor ben. Toen ben ik maar hetzelfde gaan doen als mijn moeder.'' Ze kwam na haar opleiding op ander laboratorium in een ander ziekenhuis terecht. Zij bleef werken toen ze kinderen kreeg maar ergens bleef iets knagen. ,,Ik wilde nog iets anders. We zijn een familie van laatbloeiers. Ik ben naar een open dag gegaan van psychologie en rechten. Psychologie betekende drie avonden per week college en rechten twee. Ik had ook nog twee kinderen en mijn baan dus toen werd het rechten. Ik wilde vooral iets doen waar ik wat mee kon, waarmee ik een andere baan kon vinden. Ik ben een twijfelaar, vind bijna alles leuk. Rechten is een brede studie dus dat kwam goed uit.''

Moeders ging voor het boeiende: ,,Ik zat op de kennismakingsbijeenkomst van eerstejaars van alle studies naast een oud-directeur van Shell die zei 'nu ga ik eindelijk iets doen wat ik echt leuk vind', en zo was het voor mij ook. Je hoeft niet meer en dat is een groot voordeel.''

De Koning kwam tussen studenten die jonger dan haar dochter waren. In het begin keken ze de kat uit de boom: ,,Maar het zijn vrienden voor het leven geworden. Ik heb zo'n ontzettend leuke groep gehad. We hebben verschillende studiereizen met elkaar gemaakt naar Odessa en Sint-Petersburg en komen nu ook regelmatig bij elkaar. Ruslandkunde is een onderdeel van geschiedenis en het was echt een ontzettend leuke studie. Er zit zoveel cultuur en literatuur bij. Ik heb me gespecialiseerd op de geschiedenis van Rusland. Het was wel zwaar, want je hebt soms wel acht uur college op een dag. We zijn begonnen met drie ouderen in de groep, maar de andere twee haakten af.

Ook voor Lagerberg was het zwaar. Haar tweelingzus die in dezelfde wijk in Leiden woont, ving vaak de kinderen op. ,,De jongste was een jaar toen ik ging studeren dus die weet niet beter. Mijn man heeft op het laatst wel zijn hobby tijdelijk op moeten geven want het werd natuurlijk wel drukker. Je gezin moet achter je staan, anders gaat het niet. Ik had maandag- en dinsdagavond college en ging dan uit mijn werk op maandag door naar mijn moeder. Mijn man at met de kinderen en ik met mijn moeder.''

Tijdens de maaltijd op maandagavond spraken de twee studenten veel over examenstress. Lagerberg: ,,Ze had natuurlijk veel interesse in mijn verhaal en ze weet wat je meemaakt, wat er door je heen gaat bij tentamens. Ik heb veel last van examenstress en daar kun je beter over praten met iemand die ook studeert.''

Ging de studie ze makkelijk af? Heeft de familie veel hersens? Lagerberg: ,,Nee, wij zijn niet superslim maar we kunnen wel heel hard werken. We hebben allemaal doorzettingsvermogen.'' De Koning: ,,We willen wat bereiken en hebben altijd veel interesses, wij zijn allemaal lezers. Oma had al kasten vol boeken. Het brengt veel leuke dingen. Met het 35-jarig huwelijk van mijn man en mij zijn we met de hele familie naar Rusland geweest, een geweldige reis.'' Lagerberg deed civiel recht met gezondheidsrecht als specialisatie. Ze begon twee jaar eerder dan haar moeder maar omdat ze in deeltijd studeerde waren ze toch tegelijk klaar. De universiteit vond het wel leuk om ze op dezelfde dag te laten afstuderen. Bij de keuze van onderwerp voor hun scripties kwam het verleden in het laboratorium boven. Lagerberg schreef haar scriptie over de civiele aansprakelijkheid bij de behandeling van bloed en bloedproducten. De Koning schreef over de eerste medische opleiding voor vrouwen in Rusland. Ze zaten een uur na elkaar in het Leidse 'zweetkamertje'.

Zijn ze ooit jaloers geweest op elkaars studie? Moeder niet op die van de dochter maar andersom wel. Lagerberg: ,,Af en toe wel. Rechten is nogal onpersoonlijk. Het afstuderen was bij ons meer een diploma-uitreiking, bij mijn moeder moest je er echt iets van maken. De Koning: ,,Omdat je met een kleine groep bent, leer je de hoogleraren goed kennen en ze kennen jou.''

Lagerberg werkt inmiddels als medewerker gezondheidsrecht op een advocatenkantoor. Ze gaat nog door: ,,Als ik de advocatuur in wil, moet ik nog wat examens doen.'' De Koning blijft nog wat colleges literatuur volgen, maar 'verder is het goed dat het afgelopen is'.