Europa verdeeld over oorlog Irak

Komt er ooit een Europees buitenlands en defensiebeleid als EU-leden het zelfs niet eens kunnen worden over zoiets belangrijks als de kwestie-Irak? Of moet je het omdraaien: die kwestie is te ingewikkeld om ooit overeenstemming over te verwachten? Hoe het ook zij: Europa is verdeeld, en Nederland -volgens het buitenland pro-Bush- plaatst zichzelf in het midden.

DEN HAAG - Minister De Hoop Scheffer van buitenlandse zaken houdt vol dat Nederland in het Irak-debat niet valt in te delen in een van de Europese kampen. Den Haag stelt zich niet zo terughoudend op over een eventuele oorlog als de Duitsers en de Fransen. Maar de pro-Amerikaanse houding van de Britten gaat de Nederlandse regering ook te ver.

In de nieuwe Tweede Kamer die morgen aantreedt, houdt het demissionaire kabinet-Balkenende voldoende steun voor het standpunt dat een militair ingrijpen onder leiding van de Amerikanen acceptabel is, mits dat wordt gelegitimeerd door een tweede VN-resolutie, bovenop de bestaande resolutie 1441. CDA-minister De Hoop Scheffer zegt dat die extra resolutie zijn 'grote voorkeur heeft', hoewel die formeel niet noodzakelijk is om oorlog te gaan voeren.

De gegroeide PvdA-fractie in de nieuwe Kamer steunt hem daarin, maar waarschuwt wantrouwend dat Nederland ook in toekomst nooit akkoord mag gaan met een alleingang van de Amerikanen en Britten.

Maar de Nederlandse regering had volgens de sociaal-democraten eind vorig jaar nooit akkoord mogen gaan met een verzoek van de Amerikanen om deel te nemen aan de militaire planning. Het kabinet steunde Washington in de redenering dat vroegtijdige militaire planning bijdraagt aan het opvoeren van de druk op Saddam Hoessein en daarmee Irak kan dwingen tot soepeler medewerking aan het werk van de VN-inspectieteams. Zelfs nu die inspectieteams ook volgens de Nederlandse regering langer de tijd moeten krijgen om een 'kwalitatief goed' onderzoek af te ronden naar de massavernietigingswapens moet de militaire druk verder worden opgevoerd.

PvdA-Kamerlid Koenders vreest de fuik van de bewapeningsopbouw: ,,De druk van de troepen & opbouw dreigt belangrijker te worden dan de zorgvuldigheid van de inspecties'.