Smit stoort zich aan passieve concurrentie

UTRECHT - In één week tijd sprak Gretha Smit de meest extreme facetten van haar veelzijdigheid aan. Gisteren deed ze dat met succes op haar specialiteit, de marathon; vorige week gaf ze haar zwakste zijde bloot op de 500 meter tijdens de NK allround.

Ondanks de zwakke sprint stelde Smit daar met een tweede plaats haar debuut op de EK veilig. Het was uitgerekend een massasprint die in Utrecht haar vierde marathontitel op kunstijs opleverde. De massasprint is een situatie die ze het liefst vermijdt, en in het verleden ook altijd kon ontwijken. ,,Dat geduw en getrek vind ik maar niets. Ik strijd liever om uit het peloton weg te komen.''

Op de Vechtsebanen miste de Warmenhuizense de steun voor een ontsnapping en ze wilde ook geen ultieme krachtbronnen voor een solo aanspreken. In samenwerking met haar zus Jenita Hulzebosch besliste ze in het verleden het merendeel van de marathonslagen al in een vroeg stadium. Maar Jenita ontbrak wegens een blessure aan de start.

,,Ik miste iemand die net zo sterk is als ik. Dan is het een kwestie van om beurten demarreren tot er iemand weg is. Nu heb ik wel geprobeerd de wedstrijd te maken door weg te rijden. Maar dan was er geen enkele steun, iedereen beperkte zich tot mij in de gaten houden.''

In het verleden was er nogal eens kritiek op de niet te bezweren combine tussen de twee gezusters. Vorig jaar werd Jenita Hulzebosch dankzij de steun van haar zus Nederlands kampioen. Petra Grimbergen, die toen deel uitmaakte van de beslissende ontsnapping, reageerde stoïcijns toen de zussen haar vroegen een deel van het kopwerk te doen. Ze had geen zin concurrenten naar de eindstreep te brengen, waar ze zelf door het verspillen van energie kansloos zou zijn.

Ook nu stond ze met lege handen, of althans als nummer drie weer niet op het hoogste schavot. En ook nu kreeg zij kritiek, al was ze niet de enige. Smit verwijt de collega's te weinig te doen om hun sport attractief te maken.

,,We waren met een groepje los van het peloton, alle goeden zaten erin'', aldus de kampioene. ,,En dan gaan ze rechtop staan en laten de rest erbij komen. Dan denk ik: ga met z'n allen door en maak er een mooie wedstrijd van. Maar kennelijk durven ze niet over te nemen.''

Het valt haar vaker op, die passiviteit. Zoals vorige maand in Deventer, waar ze zich in een zware bekerwedstrijd helemaal aan gort reed, maar ook niemand reageerde. ,,Ga strijdend ten onder, zeker als er zoveel publiek langs de kant staat. Als je niets van een wedstrijd wilt maken, klaag dan niet dat het vrouwenschaatsen niet wordt gewaardeerd. Dan zou ik ook schrijven dat zo'n wedstrijd niets is. Dat is tragisch. Deze kritiek is echt niet om anderen af te zeiken, of dat ik me zoveel beter voel.''

Smit voelt zich misschien niet beter, ze is het natuurlijk wel. Waar haar concurrenten zich geheel kunnen concentreren op hun wedstrijd van het jaar, moet Smit als talent van de langebaan ook grotere belangen in het oog houden. De vice-olympische kampioen rijdt wereldbekerwedstrijden, won de nationale titel op de vijf kilometer en staat over minder dan twee weken aan de start van de EK allround.

,,Veel marathons rijd ik als training, daar heb ik baat bij. Maar daardoor kan ik niet altijd volle bak gaan, soms moet het iets rustiger dan ik zou willen. Als ik hier alleen een rondje had willen wegrijden, had ik misschien te diep moeten gaan.''

Smit ontkent dat de ene discipline invloed heeft op de andere. ,,Op de marathon ben ik echt niet zwakker geworden. En wat de sprint betreft: veel mensen denken dat ik daar nu als een gek op train, maar ik werk er maar af en toe aan. Dat ik hier de eindsprint kon beslissen, komt doordat ik al op snelheid lag, dan kan ik wel 200 meter doortrekken.'' Op de 500 meter, die haar in Heerenveen bij voorbaat kansloos maakt voor de Europese titel, ligt dat anders. ,,Vanuit stilstand accelereren is het probleem.''