Ogen tellen en knippen maar

De tijd van de rozensnoei is aangebroken. Voor veel tuinbezitters een jaarlijks terugkerend probleem: wat laat je staan en wat mag rigoureus weggeknipt? Een verdeling in typen rozen maakt het een stuk makkelijker.

In Engeland is de roos vorig jaar met overweldigende meerderheid tot favoriete bloem uitverkoren. Ook in Nederland zullen er weinig tuinen zonder een of meer rozenstruiken zijn. 'The Fairy' is bijvoorbeeld razend populair. Geen wonder, dit is een prachtige lage heesterroos en bovendien is het snoeien niet moeilijker dan alles rigoureus wegknippen (zie onder).

De jaarlijkse rozensnoei begint in verband met schade door nachtvorst in het westen van Nederland rond 15 maart, in het oosten kan men beter tot 1 april wachten.

Moeilijk is het eigenlijk niet, je moet alleen precies weten wat voor soort roos je in de tuin hebt. Bij de rondleidingen die de Bussumse rozenkwekerij De Wilde vandaag en volgende week verspreid over het land houdt, deelt men de rozen in zeven groepen in: doorbloeiende en eenmalig bloeiende klimrozen, trosrozen, Engelse rozen, grootbloemige rozen, lage en hoge heesterrozen.

Doorbloeiende klimrozen

Zorg dat u een mooi verdeeld takkengestel heeft dat u omhoog en opzij leidt. Bij de snoei laat u deze takken staan, tenzij er een oude tak is, die kunt u rigoureus bij de grond wegknippen, nieuwe scheuten nemen zijn taak wel over. Vervolgens knipt u alle zijtakjes van de hoofdtakken tot 2cm weg. Uiteindelijk houdt u een kaal rozengeraamte over, maar vrees niet, in korte tijd verschijnen de nieuwe bloeischeuten.

Eenmaal bloeiende klimrozen

Dit zijn de wilde groeiers, ook wel ramblers genoemd, die zo lekker in een oude appelboom of over een pergola gedrapeerd kunnen worden. Groeien doen ze als de beste en dus zult u ze af en toe moeten intomen. Doe dat bij voorkeur na de bloei, want als u ze nu snoeit, knipt u de toekomstige bloemen weg.

Grootbloemige en trosrozen

Hier moet u ogen gaan tellen. Een oog (de bladknop waaruit nieuwe scheuten tevoorschijn komen) is herkenbaar aan een kleine verdikking, vaak is al wat jong blad zichtbaar. U snoeit deze rozen een halve cm boven het derde, vierde of vijfde oog vanaf de grond. Zorg ervoor dat dit een 'buitenoog' is, dus van het hart van de struik afwijzend. Op die manier krijgt u een mooie open rozenstruik. In de praktijk is het voldoende om de ogen maar twee of drie keer te tellen. Alle volgende takken snoeit u gewoon op gelijke hoogte, maar wel weer op een buitenoog.

Engelse rozen

Dit zijn wat forsere rozenstruiken, die soms bijna twee meter hoog kunnen worden. Daarom laat u vanaf de grond 8-12 ogen staan voordat u boven een buitenoog snoeit. Ook hier kunt u na twee keer 'ogen tellen' op het oog snoeien.

Lage heesterrozen

De makkelijkste. Geen gedoe met ogen tellen en zelfs op buitenogen hoeft u niet te letten. U zet gewoon uw hand op de grond (rustend op de pink) en knipt alles weg wat daarboven uitsteekt. Alles boven een cm of acht dus.

Hoge heesterrozen

Bij de éénmaal bloeiende hoeft u in principe alleen maar de oude takken weg te halen. Zorg dat in het hart van de struik licht en lucht kan doordringen.

Bij de doorbloeiende heesterrozen kan jaarlijks eenderde van de hoogte worden teruggesnoeid. Knip wel weer boven een buitenoog en zorg ook hier voor een luchtig rozenhart.

Stamrozen

Deze snoeit u zoals de bovengenoemde soorten. Een treurroos bijvoorbeeld is een klimroos op stam en wordt dus ook zo gesnoeid.

Wilde scheuten

Rozen worden op onderstammen van wilde rozen geënt. De entplaats is te herkennen aan een verdikking die zo'n 3-4cm onder de grond zit. Komen nieuwe scheuten onder die entplaats vandaan, dan heeft u te maken met 'wildschot'. Als u deze scheuten laat zitten, produceren ze uiteindelijk de bloemen van de oorspronkelijke wilde roos, en daar heeft u de roos natuurlijk niet voor gekocht. Haal deze wilde scheuten dus altijd weg, maar controleer goed of ze echt onder de entplaats zijn ontstaan. Het verhaal dat wildschot altijd zeven blaadjes heeft in plaats van vijf, gaat niet altijd op. Ook 'gezonde' rozen hebben soms zeven blaadjes.

Algemeen geldt nog dat licht en lucht voor een rozenstruik essentieel zijn. Dat betekent dat u in elk geval het dode hout wegknipt en verder takken die elkaar kruisen. Aangezien het ideale aantal takken aan een roos vijf is, kunt u daarna nog eens met een kritische blik over de struik gaan. Oude (grijze) takken kunt u bijvoorbeeld beter weghalen. Als er veel oude takken zijn, haalt u ze niet allemaal tegelijk weg, maar elk jaar een of twee, totdat de hele struik verjongd is.

Bij twijfel is een snoeirondleiding van De Wilde zeer aan te bevelen. Vandaag en komende zaterdag elk uur van 10-16 uur bij kwekerijen De Wilde in Bussum, Van Dalen in Zutphen, De Border in Delden, Jos Frijns in Margraten (alleen vandaag), 't Hoog Hof in Eastermar (Fr) en tuincentrum Maritima in Vlissingen.