Open die ramen!

Isoleren moeten we ons huis, dat is goed voor het milieu. Maar wat zegt de wetenschap over ons binnenmilieu?

Op een willekeurig moment zweven er zo'n driehonderd verschillende chemische stofjes door het huis. Van veruit de meeste merken we helemaal niks, maar áls we klagen over ons binnenmilieu, dan doen we dat in 38 procent van de gevallen vanwege die chemische stoffen. Het gaat dan bijvoorbeeld om stikstofdioxide, koolmonoxide, benzeen, radongas en formaldehyde. De laatste twee komen vrij uit bouwmaterialen in wanden en vloeren, en uit de kruipruimte. In 60 procent van de woningen waarin wordt gerookt, is tabaksrook overigens de grootste vervuiler. De effecten van radon en roken versterken elkaar ook nog eens. Jaarlijks lopen honderden mensen kanker op door simpelweg in huis te zijn.

Omdat lange tijd het adagium is geweest de woning uit energiebesparing zo goed mogelijk te isoleren, hebben we ons enorm uitgeleefd op spouwmuren en dubbele beglazing. Alle kiertjes van ons kasteeltje zijn dichtgeplamuurd. Het resultaat: een modern huis is viermaal zo goed afgesloten als een woning van begin jaren zeventig. We hebben ons beter afgesloten van de buitenwereld dan ooit tevoren. De luchtdoorlatendheid van ons huis is nog nooit zo laag geweest, en de verwachting is dat hij in elk geval tot 2020 verder zal afnemen. Goed voor de energierekening, maar slecht voor de gezondheid. Ook al omdat die potdichte huizen een teveel aan vocht niet kwijt kunnen. In Nederland zijn er minder vochtige woningen dan voorheen, maar in 1995 was er in 15 procent van de huizen nog sprake van hinder van vocht en schimmels. Wie enige gevoeligheid voor reuma of astma heeft, weet hoe vervelend dat kan zijn. Dagelijks produceren we in huis tien tot vijftien liter waterdamp doordat we koken, douchen en wassen.

Er is een eenvoudige oplossing voor de klachten: af en toe de ramen en deuren openzetten. Maar dát blijkt een probleem. In ongeveer een kwart van de woningen wordt te weinig geventileerd. Dat kan komen door onvoldoende kennis, of door het gevoel dat er energie wordt verspild als we 'voor de mussen stoken', maar in 30 procent van de gevallen houden we in Nederland ramen en deuren dicht vanwege lawaai van buiten. Een op de tien keer doen we dat vanwege de stank. En dat terwijl we zelf ook echte stinkerds zijn. Volgens overheidsregels zou er per uur 25 kubieke meter lucht in huis moeten worden ververst om van één persoon de productie aan geur, vocht en stikstofdioxide af te voeren. Wordt er in huis gerookt, dan moet die afvoer viermaal zo hoog zijn om irritaties bij niet-rokers te voorkomen. Bij een onderzoek in Limburg onder achtduizend huishoudens bleek dit in 40 procent van de gevallen niet te worden gehaald.