Geen weg terug

Bush kan niet meer terug. Vanaf enkele weken na de aanslagen van de 11de september is hij een weg opgegaan die maar tot één doel kan leiden: een aanval op Irak. De gebeurtenissen zijn elkaar opgevolgd zonder dat andere landen of regeringsleiders daar ook maar iets aan konden doen.

Toch is er een legitimatie nodig om de wereld zo ver te krijgen dat ze instemt met, althans zich niet verzet tegen een actie om Saddam Hoessein te verdrijven. Er zijn immers wel meer dictators van het kaliber Saddam en meer verderfelijke regimes. Als Irak over massavernietigingswapens beschikt zou dat die legitimatie kunnen zijn, hoewel er wel meer landen zijn die dergelijke wapens hebben. Maar kennelijk zijn we het erover eens dat het voor sommige landen wel geoorloofd is en voor andere niet.

Omdat de Veiligheidsraad niet instemde met onmiddellijke actie, hebben de Verenigde Staten ingestemd met de inschakeling van wapeninspecteurs alvorens tot de aanval over te gaan. Maar wat moet daar uitkomen?

Tot nu toe zijn er niet meer dan aanwijzingen. Voor de rapportage van de inspecteurs medio februari zijn er drie opties. De eerste is: het onderzoek is klaar en er is geen bewijs gevonden, de tweede: het onderzoek is klaar en er is onomstotelijk bewijs en de derde is dat de inspecteurs nog meer tijd nodig hebben. Met de derde optie kunnen de inspecteurs niet aankomen, de tweede is onwaarschijnlijk, dus het zal de eerste wel worden. Geen bewijs, maar de VS moeten iets doen en dus zal er waarschijnlijk gebrek aan medewerking van de regering van Irak geconstateerd worden plus wellicht toch enig bewijs, eventueel uit andere bronnen, dat het land over chemische en biologische wapens beschikt.

Nu zal dat ook wel zo zijn, maar de Irakezen zullen heus niet rustig zitten afwachten tot de wapeninspecteurs ze gevonden hebben. Laat staan dat ze er zelf informatie over geven. Irak is een groot, tamelijk ontoegankelijk land met veel mogelijkheden om de spullen te verbergen.

Met enige verbazing zit ik soms naar het toneelstuk van de wapeninspecties te kijken en naar het feit dat iedereen daar zo serieus over praat. Niemand gelooft toch dat er werkelijk iets gevonden wordt dat tot het onomstotelijk bewijs leidt? De enige functie is tijd rekken.

Intussen gaat de opbouw van de oorlogsmachinerie door de VS en Groot-Brittannië voort. In Trouw van dinsdag was te lezen dat de aanval op Irak zal beginnen met een 'grote knal', aldus Amerikaanse en Engelse defensiebronnen. Uiteraard. Voor die verwachting zijn ook geen defensiebronnen nodig. De eerste klap moet zodanig zijn dat meteen de hele Iraakse oorlogsmachinerie is platgelegd. Helaas zal dat niet lukken. Het regime heeft al maanden kunnen werken aan de voorbereiding van de verdediging en het vormen van netwerken van strijders. Op het moment dat de VS aan de oorlog beginnen, zullen Irakezen en anderen die reden hebben om het Westen te bestrijden over de hele wereld uitrukken en op zorgvuldig uitgezochte plaatsen aanslagen plegen met bommen en chemisch en biologisch materiaal. Een bombardement van Bagdad zal dat niet verhinderen.

In de derde wereldoorlog gaat het niet meer om een oorlog tussen staten. Als Saddam verdreven is en Irak 'onder controle' dan begint het pas. In deze oorlog wordt uiteindelijk niet gevochten met vliegtuigen, tanks en grondtroepen, maar tegen netwerken van terroristen en infiltranten die vanuit verschillende plaatsen worden aangestuurd. Zij zullen aanslagen plegen op onverwachte plaatsen en momenten waartegen een georganiseerde strijd met een leger nauwelijks mogelijk is.

De halve wereld laat zich meeslepen in een gevaarlijk proces. De huidige economische crisis is nog maar een kleinigheid vergeleken bij wat de westerse wereld te wachten staat aan tijden van onveiligheid en dagelijkse angst.