Turkse vrienden

Correspondent Erdal Balci over de toekomstdromen van zijn vrienden. Deel 8: Riza.

Het sneeuwt in Ankara, merk ik nadat ik 's nachts om een uur door Riza uit bed ben gebeld, mijn kleren en schoenen heb aangetrokken en me met slaperige ogen in de uitgestorven straten van de ambtenarenstad begeef. Riza klonk bloedserieus en wilde me snel spreken, voordat hij er een einde zou maken. De angst voor een dramatische gebeurtenis heeft mijn behoefte aan slaap overwonnen.

Vooral als het nacht is en ik in het centrum van Ankara slenter, voel ik de spijt van mijn besluit niet in Istanbul, maar in de hoofdstad te gaan wonen. Geen enkel café is er na 11 uur nog open. En hoe kun je iemand overhalen om géén zelfmoord te plegen als je tijdens dat gesprek niet eens een paar kopjes koffie naar binnen kunt slurpen? Uiteindelijk geef ik de zoektocht naar een café op en ga met Riza in de lobby van een duur hotel zitten. De prijzen zijn daar weliswaar extreem hoog, maar het redden van het leven van een vriend is immers belangrijker.

Riza is klein, maar dan wel écht klein, iel. Hij heeft kleine oogjes en het haar dat hij heeft laten transplanteren op zijn kale schedel is net een vogelnest. Ik weet dat de Turkse vrouw af en toe wel een oogje wil dichtknijpen voor de uiterlijke tekortkomingen van een man, maar de verschijning van Riza overtreft alle grenzen van die tolerantie. Het heeft lang geduurd voordat hij dat accepteerde.

Toen ging hij over tot wat hij het beste kan: importeren. De importeur van onder andere bananen, computers, verf en muziekinstrumenten voegde aan de lange lijst van importgoederen ook vrouwen uit Rusland, Wit-Rusland en Moldavië toe. Riza chatte zich een ongeluk. Met mooie resultaten. Hij kreeg de vrouwen aan de andere kant van de lijn zover om eerst hun telefoonnummers te geven. Daarna haalde hij hen over om naar Ankara te komen. Hij stuurde vliegtuigtickets en de vrouwen kwamen, maar nadat zij Riza hadden aanschouwd en namen zij het eerste vliegtuig terug, zonder Riza ook maar aan te raken.

Hoe ga je om met een man die in de prille uren van de nieuwe dag aankondigt dat ook Olga de biezen heeft gepakt en dat hij deze keer werkelijk van plan is om de hand aan zichzelf te slaan? En dat met het pistool dat hij te voorschijn haalt en met glimmende ogen aan mij laat zien? Ik pak het pi stool af, stop het weg in de binnenzak van mijn jas en herhaal voor de zoveelste keer dezelfde woorden: ,,Wees niet bitter. Er komt een dag dat je een vrouw leert kennen die niet op uiterlijk let, maar die het mooie van je karakter ontdekt en verliefd op je wordt.''

Je hebt geen pistool nodig om zelfmoord te plegen, dat weet ik ook wel. Maar om de zoveel tijd is een van Riza's vrienden nu eenmaal aan de beurt om hem de aandacht te geven waar zijn ziel naar hunkert. In deze sneeuwnacht ben ik dus aan zet, en streel zijn ziel. ,,Je hebt je zaken financieel zo goed voor elkaar. Hoeveel mensen kunnen je dat nazeggen in dit land? Je bent geslaagd, Riza. Dat de vrouwen zo dom zijn om niets in jou te zien, is gewoon hun eigen stommiteit. Kop op, man. Doe niet zo kinderachtig. Kom, laten we naar huis gaan. Slaap er een nachtje over. Morgen ben je weer een stuk vrolijker. Je bent gezond en daar gaat het uiteindelijk om. En trouwens, wat is er mis met alleen zijn? Je hebt in ieder geval geen last van een vrouw die voortdurend aan je hoofd zeurt'', troost ik hem.

Ondertussen tikt de klok door. Terwijl hij het over het onheuse gedrag van Olga heeft, dommel ik in. Zelfs sterke Turkse koffie kan me niet wakker houden. Als ik wakker word, hoor ik Riza nog steeds praten. Deze keer niet tegen mij, maar tegen een vrouw die naast hem zit. Een mooie Turkse die in een mooie rok graag haar lange benen laat bewonderen. Ze flirten. De prostituee, die zojuist in het hotel een klant heeft bezocht, doet alsof ze door Riza wordt ingepakt.

Ik laat de twee tortelduifjes achter bij de receptie - Riza boekt een kamer - en zie dat de zon al opkomt. Ik laat mijn voetsporen achter in de verse sneeuw, en duik thuis opnieuw mijn bed in. Een week lang zou ik niets meer van Riza horen.

De volgende keer dat ik hem aan de lijn hem, heeft hij veel nieuws voor me. Hij heeft een nieuwe kliniek in Istanbul gevonden waar hij nog één keer een haartransplantatie zal ondergaan. Ze hebben hem prachtig haar beloofd. De vrouw die de haartransplantatie zal uitvoeren heeft haar opleiding in de Verenigde Staten genoten en past een unieke techniek toe. Alleen zijn de kosten een stuk hoger dan die van de vorige behandeling: drieduizend dollar. Maar als die eenmaal achter de rug is, wil hij naar Wit-Rusland gaan. Dan kan hij daar ter plekke kiezen uit het grote aanbod van Slavische vrouwen.

Met zijn zaken gaat het ook prima. Hij wil een Volvo aanschaffen. Een dure S 80 of zo. Misschien dat hij met zijn nieuwe auto naar Minsk gaat. O ja, voordat hij het vergeet, of ik een dezer dagen naar zijn kantoor kan komen om het pistool terug te geven. Ik zeg: ,,Riza, dat pistool van je hou ik nog een tijdje. Ik heb het namelijk nodig voor het geval je mij nog een keer uit mijn slaap belt, mij uren aan mijn hoofd zeurt, mij de dure koffie laat betalen om vervolgens met een prostituee een hotelkamer op te zoeken. Zo'n ding is dan zo handig om je kale hoofd aan flarden te schieten.'' Hij moest erom lachen, hij dacht dat het een grap was.