Uit de hofstad

Volgens een oude wijsheid is alle geluk gelijk maar heeft elk chagrijn zijn eigen karakter. Een kort rondje Haagse horeca bevestigt het tweede deel van die stelling zonder informatie op te leveren over het eerste deel.

,,Het leven is een kist vol rotte tomaten”, zegt een oude stamgast van café en ijssalon Florencia kernachtig. Vrienden proberen hem op te monteren. Is Barney dan niet opnieuw wereldkampioen geworden, heeft ADO Den Haag niet buitengewoon eervol een oefenwedstrijd tegen het Turkse elftal verloren? Het mag niet baten, het ongenoegen blijft. Tenslotte mompelt hij iets over een te vol land, maar dat kan niet de ware reden zijn van zijn verdriet. Hij blijkt in de sprookjesachtige droom te leven dat er maar tien miljoen mensen in Nederland wonen.

Die vergelijking met tomaten zul je eerder in Den Haag horen dan in bijvoorbeeld Amsterdam. Den Haag is een plattelandsstad. Veel werkgelegenheid in alle schakeringen tussen wit en zwart vind je in de kassen in het Westland. Het overgrote deel van de migranten heeft een plattelandsachtergrond. Maar ook veel autochtone Hagenezen stammen af van boeren uit Brabant, Zeeland en andere provincies, die perfect het stadsdialect leerden spreken. Ook nu nog zijn er autochtone migranten, van wie de aanpassing vlekkeloos, zonder inburgeringcursussen, taallessen of andere staatsbemoeienis verloopt of verliep.

Zoals die Limburgse taxichauffeur en Groningse trambestuurder. De Limburger had met zijn zachte g in zijn sector geen toekomst en leerde vloeiend Haags. De trambestuurder besloot hetzelfde te doen, toen hij een week na zijn indiensttreding collega's hoorde zeggen: ,,Vraag dat maar aan dat boertje uit Groningen”. Hij beleefde gouden jaren in een hofje in de oude Schilderswijk van voor de stadsvernieuwing, waar het 's zomers bijna dagelijks tot vijf uur in de ochtend feest was op straat. Het trambedrijf stelde hem een ultimatum, of verhuizen of ontslag op staande voet.

Er is een mentaliteitsverschil tussen cafés die een uitzicht bieden op de buitenwereld en de meer naar binnen gerichte gelegenheden. Zoals die een kwartslag gedraaide pijpenla in de wijk Transvaal. De lange zijde ligt aan de straatkant, maar betimmering en gordijnen schermen wat er buiten gebeurt effectief af. Er is ook geen dartsbord. Die inrichting bepaalt de gasten bij waar het om draait in dit leven, het drinken van volwassen hoeveelheden flessen bier. Het café hangt vol met voetbalattributen en de conversatie past zich daarbij aan. Aan het uiteinde van de bar zit, tegen de muur geleund, een Surinamer. Hij stelt een confronterende vraag: ,,Wanneer hebben jullie voor het laatst met een vrouw gedanst?” Naast hem prijst een blote pin-upgirl autobanden aan. Daarnaast staan twee gokkasten.

Zijn buurman verontschuldigt zich, hij moet naar de voetbaltraining van zijn zoontje. ,,Ik kan niet elke keer zeggen dat ik 's avonds moet werken”, legt hij uit. Vijf minuten later is hij terug. Bier drinken en voetballen, daaruit bestaat zijn leven, vertelt hij. De eerste levensvulling is niet in gevaar, de tweede wel. De KNVB heeft zijn club de wacht aangezegd. Drie elftallen, die geregeld niet of onvolledig komen opdagen, bieden onvoldoende rechtvaardiging voor een zelfstandig voortbestaan.

Van een andere orde is het verdriet, elders in de stad, van de Surinaamse cafébaas, die we Maurice zullen noemen. Hij houdt van Bouterse en hield van Fortuyn maar heeft nog een derde favoriet. Als hij zover is gekomen onderbreekt een sjofele figuur, die het etablissement binnenschuifelt, zijn politieke beschouwing. Zwijgend deponeert hij onduidelijke spullen op de tafel van Maurice, die in tomeloze woede ontploft. Hij is ervan overtuigd dat een journalist als drager van een politieperskaart het wettige gezag vertegenwoordigt en verwijdert, om elke verdenking de kop in te drukken, met indrukwekkend vertoon de zwak protesterende junk. Een paar dagen na de verkiezingen is Maurice niet beschikbaar voor commentaar. De laatste hartstochtelijke aanhanger van Thom de Graaf ligt ziek op bed.