Bolvormig aquarium

Nog even en we moeten het op de buis weer zonder lijsttrekkers en verkiezingsspots doen. Dan kunnen de actualiteitenrubrieken weer journalistiek aan de slag en hun etalagefunctie voor de Haagse politiek inruilen voor een blik op de wereld daarbuiten. Televisie is een bolvormig aquarium geworden met steeds dezelfde vissen die elkaar in eindeloze cirkels najagen. Ik noteer uit het programma 'Tegenlicht' een opmerkelijk voorstel van de rechtsgeleerde Dorien Pessers. In een gesprek over de veiligheid en media suggereerde ze extra miljarden te steken in het onderwijs en daarvan liefst 1 miljard in de opleidingen voor met name de televisiejournalistiek. Het niveau ervan vond ze laag en ze sprak met afkeer van 'het kleine narcistische Hilversum' met programmamakers die vooral elkaar in beeld brachten. ,,De televisie moet de wereld weer eens gaan vergroten in plaats van verkleinen'', zei ze.

Hoe dat werkt werd in dezelfde uitzending gedemonstreerd aan de hand van het verkiezingsspotje van de LPF. Een gruwelijk spotje dat ik onmiddellijk wegzap als het op kinder-prime-time voorbijkomt. In een nagespeelde scène op een parkeerterrein voor Albert Heijn zien we hoe een jonge vrouw haar boodschappen naar haar auto brengt maar daar wordt aangerand door twee -blanke- mannen. Een ooggetuige roept iets om tussenbeide te komen en wordt dan op zijn beurt door de twee mannen belaagd en in elkaar getrapt. Aan het geweld komt pas een eind als ineens een menigte mensen opduikt die uit volle borst 'nou is het genoeg' roept. Voor Pessers had dit niets met de werkelijkheid te maken. ,,Dit is de werkelijkheid van geweldsfilms, van de televisie, van computerspelletjes'', foeterde ze, ,,dit is het imaginaire universum van de LPF.'' ,,Criminaliteit zonder kleur'', merkte criminoloog Hans Boutellier nog op, want zover durfde de LPF kennelijk niet te gaan. Niet alleen Hilversum, ook Den Haag doet dus aan wereldverkleining. En de combinatie van televisiemakers en politici die elkaar dezer dagen in een ijzeren greep houden versterkt die vertekening.

Bolvormigheid. Ongeveer het enige waarover ik dit weekend buiten 'Den Hilversum' iets te weten kwam was een brand bij Canberra. Maar gisteren bracht de televisie een voorproefje van een verkleining die pas echt iets met de werkelijkheid te maken heeft. We zagen alvast wat beelden van lijsttrekkers op hun hurken voor het Jeugdjournaal. De mannen hadden hun pakken thuisgelaten, op Gerrit Zalm na. Een jongetje uit de zaal: ,,Meneer Zalm, u zegt dat Nederland vol is. Waarom wilt u dan nog meer wegen bouwen?'' Kleine man, grote vraag.