Mensenrechten vanaf heden bewaakt door Libië

AMSTERDAM - De geloofwaardigheid van de VN-commissie voor de mensenrechten in Genève heeft gisteren een nieuw dieptepunt bereikt met de benoeming van een Libische voorzitter.

,,Dit is een test voor de mensenrechtencommissie. Repressieve regimes mogen niet de kans krijgen het VN-systeem te kapen', waarschuwde de organisatie Human Rights Watch nog vóór de verkiezing van de Libische diplomate Najat al-Hajjaji.

Ook de Verenigde Staten hadden maanden gelobbyd tegen de kandidate van Libië, een land dat berucht is om zijn mensenrechtenschendingen, geen onderzoek op dit gebied toelaat, en ook nog onder VN-sancties leeft vanwege zijn mogelijke betrokkenheid bij de Lockerbie-aanslag.

Dat het verzet vergeefs zou zijn was van tevoren al duidelijk. De Afrikaanse landen waren aan de beurt om met een kandidaat te komen. Ze hadden vorig jaar al afgesproken dat die eer zou toevallen aan Libië, de drijvende kracht achter de nieuwe Afrikaanse Unie. Er was dus maar één kandidaat.

Om hun protest toch gestalte te geven eisten de VS gisteren voor het eerst in de geschiedenis van de VN-commissie een stemming over de benoeming. Normaal gaat dat altijd per acclamatie. Najat al-Hajjaji kreeg 33 stemmen voor en drie tegen. Zeventien leden onthielden zich van stemming.

De VN-commissie is het voornaamste mensenrechtenorgaan binnen de Verenigde Naties en heeft tot taak schendingen van die rechten te onderzoeken en publiek te maken. Maar de organisatie is zwaar gepolitiseerd. Onder de 53 leden, die regelmatig wisselen, zijn altijd notoire mensenrechtenschenders. Die weten echter aan veroordelingen te ontkomen door onderlinge afspraken te maken en elkaar de hand boven het hoofd te houden.

Washington weet het onder meer aan deze landen -die kritiek zouden willen ontlopen- toen het in 2001 onverwacht zíjn plek in de VN-commissie kwijtraakte, voor het eerst sinds 1947. Niet de Verenigde Staten maar drie Europese landen werden gekozen op drie vrijgekomen 'westerse' zetels; wat mogelijk ook te maken had met eigenmachtig, internationaal bekritiseerd optreden van de Amerikanen in de maanden ervoor, bijvoorbeeld ten aanzien van het klimaatverdrag en het raketschild. Het Witte Huis bevroor uit woede de afbetaling van achterstallige VN-contributie. Een jaar later keerden de VS terug.

VERVOLG OP PAGINA 7

'Reputatie Libië verschrikkelijk'

Mensenrechten

vervolg van pagina 1

Human Rights Watch noemt de reputatie van Libië op mensenrechtengebied ,,verschrikkelijk'. Volgens de mensenrechtenorganisatie ontvoert en vermoordt de regering politieke tegenstanders, foltert ze gevangenen en sluit ze verdachten zonder proces op.Maar volgens Seif Al-Islam Al-Kadafi, zoon van de Libische leider Moammar Al-Kadafi en promotor van de Libische kandidatuur, zijn de afgelopen tijd bijna alle politieke gevangenen vrijgekomen. Hij zei: ,,Het Midden-Oosten heeft een slechte reputatie op mensenrechtengebied en dit is een gelegenheid om regeringen in de regio moreel te dwingen tot verbetering.'