Machteloze Koeweiters zien oorlog met angst tegemoet

De Koeweiters zijn ervan overtuigd dat oorlog in Irak onafwendbaar is. Bezorgd over de reactie van Saddam Hoessein praten ze over niets anders.

KOEWEIT-STAD - Machteloosheid en angst tekenen Koeweit dezer dagen. ,,We willen een vreedzame oplossing in Irak, maar een oorlog lijkt nu voor de deur te staan', zeggen Koeweiters. Vooral na de rapportage, maandag, van Unmovic-chef Hans Blix in de Veiligheidsraad en de harde Amerikaanse reactie daarop, menen velen dat een oorlog onafwendbaar is geworden.

,,Blix heeft president Bush de munitie gegeven', zegt de econoom Jasem al-Sadoen in Koeweit-stad, doelend op Blix' vermoedens dat Irak antrax en zenuwgas verbergt. ,,Tot maandag dacht ik dat er een andere mogelijkheid was. Maar nu denk ik dat we dichterbij een oorlog zijn', zegt Al-Sadoen. Dat zal zeker gevolgen hebben voor Iraks buurland Koeweit, en niet alleen economische.

In zijn kantoor op negen hoog met uitzicht op de Perzische Golf kiest hij zijn woorden met zorg. Hij volgt Saddam Hoessein al jaren, vertelt hij, omdat hij goed wil kunnen uitleggen waarom hij zo gevaarlijk is. Want ook in Koeweit was er tot voor de invasie van 1990 bewondering voor de man, die Sadoen kenschetst als zonder ook maar een greintje gevoel. ,,Hij liet mogelijke rivalen ombrengen, voerde executies uit en verwijderde met een mes een kogel uit zijn eigen been.'

Sadoen verwacht dan ook dat Saddam tot de dood zal doorvechten, en zeker niet in ballingschap gaat. Hij acht de kans groot dat Saddam de 25000 Amerikaanse soldaten die in Koeweit zijn gelegerd aanvalt, wellicht met chemische wapens, wat gezien de beperkte omvang van het oliestaatje gevolgen zou hebben voor alle Koeweiters. ,,Maar ik weet niet zeker of zijn raketten wel zo ver komen', relativeert Sadoen dat scenario.

Andere Koeweiters hebben in 1990-1991 zeven maanden Iraakse bezetting meegemaakt waarin het land werd leeggeroofd, en vertellen openlijk bang te zijn voor Saddams wraak. Met het oog op een oorlog en de gevolgen daarvan, stellen ze grote aankopen uit. ,,Ik rij in een huurauto, omdat ik nu geen nieuwe auto wil kopen en er wel een nodig heb', vertelt een westers geklede vrouw in een winkelcentrum in Koeweit-stad. Het is er rustig. ,,Mijn zoontje van vijf zegt tegen me dat ik nu geen koelkast moet kopen', vertelt een man die rondkijkt. ,,Ook onze kinderen hangen voor de buis om het laatste nieuws over de oorlog te zien. We praten bijna over niets anders, 24 uur per dag.'

Aziaten en niet-Koeweitse Arabieren hebben hun verlof dat ze normaal in de hete zomermaanden opnemen, naar voren geschoven. Bedrijven worden overspoeld door aanvragen van werknemers die de komende maand het land willen verlaten.

Toch gaat voor het oog het leven zijn gewone gang. Er zijn geen demonstraties, geen zichtbare extra beveiliging en de aanwezigheid van de duizenden Amerikaanse soldaten is op straat niet zichtbaar. Koeweit vormt een internationale samenleving, die maar voor de helft uit Koeweiters bestaat. Naast veel Aziaten die vooral werken in de dienstverlenende sector en de horeca, wonen er veel westerlingen. Een Amerikaanse soldaat in burger valt hier niet echt op.

VERVOLG OP PAGINA 7

Koeweiters nauwelijks beschermd tegen aanval

Crisis Irak

Vervolg van pagina 1

Daar komt bij dat sinds een aanslag vorige week op een auto met Amerikaanse burgers werkzaam bij het leger -de derde in korte tijd- Amerikanen proberen minder zichtbaar te zijn. Amerikaanse militairen worden in geblindeerde auto's vervoerd tussen de verschillende kampen, die in totaal een kwart van Koeweit in beslag nemen. In verband met de aanslag worden vier Koeweiters vervolgd, allen extreme moslims die tegen de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Koeweit zijn.

Anders dan in veel westerse landen is in Koeweit de dreigende oorlog voor het parlement geen aanleiding de regering om opheldering te vragen. Sterker nog, de Koeweitse Liberalen hebben dit moment gekozen voor een motie van wantrouwen tegen de minister van parlementszaken over een financiële kwestie. In het als een soort witte stenen tent gebouwde parlement vraagt de bewindsman de in djalabba's en witte of roodgeblokte hoofdtooien geklede parlementsleden om uitstel. Die onderbreken hun onderonsjes nauwelijks om naar hem of elkaar te luisteren, maar geven hem zijn zin.

Motie-indiener Abdoellah al-Nibari ziet geen probleem in zijn timing: ,,Ik denk dat de Amerikanen wachten met een aanval gezien de grote druk van de Europeanen', zegt de liberale politicus. Hij en zijn collega's hebben enkele maanden geleden al over de dreiging van oorlog gedebatteerd, en hebben toen aangedrongen op voorzorgsmaatregelen. ,,De burgers moeten worden beschermd, ze moeten gasmaskers krijgen en leren hoe wat ze moeten doen als Irak chemische wapens gebruikt.'

Naser al-Sane, van de gematigde Islamitisch Constitutionele Beweging, ondersteunt die oproep. Hij voegt daaraan toe dat de regering inmiddels wel een plan heeft gepresenteerd . Al-Sane is aanmerkelijk somberder dan zijn collega: hij denkt dat een oorlog niet lang op zich laat wachten. ,,Ik houd rekening met het ergste scenario. Terwijl ik verandering wil zonder geweld. De Irakezen moeten hun brute regime zelf verjagen. Maar helaas, wij Koeweiters hebben geen invloed, wij zitten niet in de Veiligheidsraad. We kunnen alleen maar wachten, toekijken wat de Amerikanen of de VN ondernemen en onszelf zo goed mogelijk beschermen tegen de gevolgen.'