Kritiek op aanpak armoede

DEN HAAG - Het ambitieuze Nederlandse armoedebeleid dat sinds 1995 door het paarse kabinet is opgezet, is verzand in een oerwoud aan regels. Of door dit beleid de betrokken 800000 arme huishoudens in Nederland het daadwerkelijk beter hebben gekregen, is onduidelijk en niet te meten.

Dat stelt de Algemene Rekenkamer naar aanleiding van het gisteren uitgekomen onderzoek naar de armoedebestrijding in Nederland. Volgens de controleur van de regering bestaan er inmiddels 79 regelingen om de armoede te bestrijden. Maar ze heeft geen inzicht gekregen hoeveel geld nu precies naar armoedebestrijding gaat. Bovendien zijn de doelen en uitgangspunten van dit beleid niet helder, waardoor de resultaten ongewis blijven. De Rekenkamer vermoedt dat de overheid op een veel efficiëntere manier en ook doeltreffender armoedebeleid kan voeren.

Demissionair minister De Geus (sociale zaken) is het niet met de conclusies van de rekenkamer eens. Hij wijst op positieve resultaten: zo is er een daling van het aantal huishoudens dat rond moet komen van een minimuminkomen en is de koopkracht voor lagere inkomens gestegen. Bovendien wordt er volgens De Geus ook veel door gemeenten aan directe armoedebestrijding gedaan, waardoor het resultaat gunstiger kan uitvallen.

Het armoedebeleid kwam tijdens het eerste kabinet-Kok van de grond, na de internationale VN-conferentie tegen armoede en uitsluiting. Ook Nederland erkende toen voor het eerst dat er 'sprake was van armoede in Nederland en stelde zich ten doel dat alle huishoudens zouden moeten kunnen rondkomen'. Daartoe werden allerlei financiële ondersteuningsmaatregelen in het leven geroepen. Van de in totaal 79 maatregelen onderzocht de rekenkamer er 49 die in 2000 4,5 miljard euro kosten.

Het onderzoekscollege waardeert 'de ambitieuze inzet' van het toenmalige kabinet hogelijk, maar daarbij blijft het compliment dan ook. Er was nauwelijks een touw vast te knopen aan 'de veelheid en verscheidenheid' van maatregelen. Het is 'onduidelijk' waarom die maatregelen eigenlijk zijn genomen.

Wel roept de toezichthouder het nieuwe kabinet op niet te beknibbelen op het armoedebeleid nu het slecht gaat met de economie. Het CDA wil vandaag over het rapport een spoeddebat houden met de bewindsman, omdat nog deze week tijdens de formatie over sociaal-economische kwesties wordt gesproken. Kamerlid Verburg is geschrokken van de conclusies. Zij toont zich ook verbaasd over de afwijzende reacties van haar partijgenoot minister De Geus: ,,De doelstellingen zijn niet helder en scherp vastgesteld, terwijl er wel 4,5 miljard euro in is geïnvesteerd. De effecten zijn niet duidelijk en dat kunnen we ons in deze tijd niet veroorloven. We moeten nu effectieve maatregelen bedenken die bovendien niet de armoedeval versterken''.