'Kobus heeft al genoegdoening'

DEN HAAG - Justitie is niet van plan mee te werken aan vervroegde vrijlating van Kobus L. Het Europees Hof voor de rechten van de mens veroordeelde Nederland weliswaar vanwege een langdurige onmenselijke en vernederende behandeling van de drugsbaron. Maar dat maakt de opsluiting zelf niet onrechtmatig vindt de landsadvocaat.

Mr. F. Bleichrodt betoogde gisteren in het door Kobus L. aangespannen kort geding, dat de eiser al rechtsherstel heeft gehad. Het aantal controles van alle lichaamsopeningen bij gedetineerden in de extra beveiligde inrichting te Vught is al vóór de uitspraak teruggebracht. Bovendien zit Kobus L. al sinds begin 2001 het restant van zijn straf uit in de Dordtse Poorten onder een veel milder regime.

Hier komt nog bij dat Nederland door het Europees Hof is veroordeeld tot het betalen van de proceskosten. Ook moet de staat aan L. een 'billijke genoegdoening' van 453,78 euro overmaken. Het enkele feit dat het Hof Nederland op de vingers getikt heeft wegens verdragsschending beschouwt de landsadvocaat óók als een vorm van genoegdoening.

Vervroegde vrijlating is echter niet aan de orde meent Bleichrodt. Als L. zich goed blijft gedragen, komt hij 16 juli volgend jaar vrij. Maar daar valt volgens de landsadvocaat wel wat op af te dingen. De drugsbaron heeft immers de hem opgelegde boete van 450000 euro nog niet voldaan. En als hij blijft weigeren, krijgt hij daarvoor nog één jaar extra celstraf.

Bovendien zal de Belgische justitie Kobus na diens ontslag onmiddellijk opeisen. Daar wacht hem wegens drugshandel nog eens zes jaar cel.

L.'s raadsman, mr. A. Franken, benadrukte dat zijn cliënt langdurig 'groot leed is aangedaan'. ,,Toewijzing van de vordering is ongeveer het minste dat hem als genoegdoening kan worden aangeboden.''

Dat Nederland nooit eerder iemand vroegtijdig heeft vrijgelaten wegens onmenselijke of vernederende behandeling, komt volgens Franken omdat het hier om een unieke zaak gaat. ,,Tot voor kort was dit een vraagstuk voor de studeerkamer. Maar nu is Nederland zelf veroordeeld.''

De raadsman wees op de houding van de staat in de zaak-Selmouni, een Marokkaanse Nederlander die was mishandeld en vernederd in een Franse cel. ,,Met die zaak heeft Nederland zich actief bemoeid en het Hof zelfs verzocht Selmouni naar Nederland te halen. Eenmaal hier werd hij direct vrijgelaten. Wat voor buitenlandse schendingen van het verdrag geldt, dient de staat ook op zichzelf te betrekken.''

,,Onzin'', reageerde Bleichrodt. ,,Selmouni's vrijlating had niets te maken met rechtsherstel. Hij kwam alleen vrij omdat hij naar Nederlands recht zijn straf in Frankrijk er al op had zitten, voordat hij naar Nederland kwam.''

Franken heeft nog overwogen gratie te vragen voor zijn cliënt. ,,Maar ik heb daarvan afgezien, omdat gratie niet kan worden afgedwongen. Het is een gunst, geen recht. Bovendien lukt zoiets niet op korte termijn.''

,,En wie, zoals Kobus, een langdurige gevangenisstraf uitzit, kan geen schorsing van zijn detentie krijgen.''

De rechtbank in Den Haag doet morgen uitspraak.