Ouderen strijden voor meer macht in het pensioenfonds

AMSTERDAM - Werkgevers en werknemers dachten er weer voor vier jaar af te zijn. Begin december kregen zij de ouderenorganisaties zover dat zij zich verplichtten vier jaar niet meer te streven naar een wet die pensioenfondsbesturen verplicht gepensioneerden in hun midden op te nemen. Nu, ruim een maand later, keren de ouderenorganisaties op hun schreden terug.

De ouderenorganisaties voelen zich gesteund door een advies van de Raad van State over een initiatiefwet van D66, dat begin december bij de onderhandelingen over het convenant nog niet bekend was. In dat advies over het D66-voorstel om fondsen bij wet te verplichten in besturen plaats te maken voor gepensioneerden, verwondert de Raad van State zich erover dat daarvoor nog een wet nodig is. De raad vindt het niet meer dan een vanzelfsprekend recht.

Maar afgezien van het advies van de Raad van State zijn er meer krachten die ervoor zorgen dat de ouderenorganisaties de wind krachtig in de rug hebben. Fondsbesturen moeten door de tekorten massaal besluiten de uitkeringen aan gepensioneerden niet (volledig) te indexeren. Daarmee worden besluiten over ouderen en zonder ouderen. Bovendien -de ouderen zijn nu eenmaal een machtige electorale kracht- hebben diverse politici in de campagne voor de kamerverkiezingen van vandaag laten weten dat indexatie eigenlijk een recht is. De mogelijkheid dat er een kamermeerderheid te vinden is die voor eens en altijd de nu jaren slepende vertegenwoordigingskwestie regelt, is toegenomen. Drie jaar geleden waren de gepensioneerden al bereid te wachten op toename van invloed.

Morgen praten de ouderenorganisaties over de vraag of ze het in december afgesproken convenant ook daadwerkelijk zullen tekenen. En dat ziet er niet goed uit voor de organisaties van werknemers en werkgevers. De algemene ouderenorganisaties NCOB, KBO en ANBO willen wel, de zich uitsluitend op pensioenen richtende NVOG wil niet. Maar de voorwaarden waaronder de grote drie willen meedoen, halen het hart uit het convenant, een convenant dat voor de sociale partners vooral bedoeld was om fondsen hun eigen zaakjes te laten regelen, zonder tussenkomst van wie dan ook.

In ieder geval zal de CSO, de koepel van de ouderenorganisaties, niet bereid zijn om vier jaar lang de lobby voor wetgeving te staken. ,,Twee jaar is meer dan genoeg'', aldus PCOB-directeur Van der Spek. ,,Is in twee jaar nog niet twee derde van de besturen open voor gepensioneerden dan is de hele afspraak van tafel.''

Terwijl over het convenant geruzied wordt, gaan de ontwikkelingen bij het pensioenfonds van Unilever een heel andere kant op. Komende maandag dient in Rotterdam een kort geding, waarmee de werknemersraad van het pensioenfonds wil voorkomen dat de helft van de bestuurszetels voor de werknemers in handen komt van gepensioneerden. De verhoudingen tussen werknemers en gepensioneerden zijn bij Unilever goed verziekt. De gepensioneerden vormen 'een doldrieste Gideonsbende', meent voorzitter Den Outer van de werknemersraad van het pensioenfonds. ,,Het is onbegrijpelijk dat de werkgevers zich voor hun karretje laten spannen.''