Finnen snakken naar een Fortuyn

De Finnen mogen morgen naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen, maar de vraag is hoeveel er komen opdagen. Sinds een aantal decennia neemt het percentage kiezers gestaag af, en ook nu wijst niets erop dat de 68 procent van 1999 overtroffen gaat worden.

Het is exemplarisch voor de stand van zaken in de Finse politiek, zegt politicoloog Tuomo Martikainen. ,,De Finse kiezers zijn gedesillusioneerd in de politiek, en met name jongeren en arbeiders laten het afweten. Ze vinden politiek onbelangrijk.''

Hoe dat komt? Eigenlijk onderscheiden de Finse partijen zich nauwelijks van elkaar. Er valt weinig te kiezen. ,,Finse regeringen bestaan traditioneel uit brede coalities, waarin zowel linkse als rechtse partijen zitting hebben. De regering bestaat nu uit vier partijen. Niemand durft echt stelling te nemen. Ze kunnen elkaar altijd nog nodig hebben.''

Niet dat Finland geen reële problemen kent. De werkloosheid is 10 procent, de welvaartstaat staat onder druk. Maar geen partij durft een radicaal voorstel te doen, bang voor de machtige Finse vakbonden.

Die drang tot consensus doet denken aan de situatie in Nederland onder Paars. Daar ontplofte het systeem door de komst van Fortuyn. Is zoiets denkbaar in Finland? Martikainen acht de kans klein: ,,Je kunt het natuurlijk niet uitsluiten. Er kan iemand met charisma opstaan, die een gevleugeld verhaal weet te vertellen. Maar ik zie zo'n figuur nog nergens.'' Daar komt bij dat een belangrijk vehikel voor een populistische partij, immigratiepolitiek, geen aanknopingspunt biedt in Finland. Daar zijn van oudsher de immigratieregels uitzonderlijk streng.