Powell krijgt VN nog niet mee

AMSTERDAM - De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Colin Powell is er nog niet in geslaagd tegenstanders van een oorlog tegen Irak te overtuigen. Na een gedetailleerd betoog van Powell voor de VN-Veiligheidsraad over de Iraakse schending van resolutie 1441, die Irak dwingt tot medewerking aan ontwapening, vroegen Frankrijk, China en Rusland om meer inspecties.

Powell trachtte in zijn vijf kwartier durende betoog aan te tonen dat Irak de inspecties actief tegenwerkt door bewijsmateriaal te vernietigen, wetenschappers te verbieden om met inspecteurs te praten, geen uitsluitsel te geven over ontdekte wapenprogramma's, en inspecteurs af te luisteren. Daarnaast, betoogde Powell, probeert Irak tot op de dag van vandaag nieuwe massavernietigingwapens te verkrijgen, laat Bagdad toe dat een deel van het Al-Kaida-netwerk vanaf zijn grondgebied opereert en verschaft het expertise over chemische en biologische wapens aan leden van Al-Kaida.

Resolutie 1441 was voor Irak 'een laatste kans' om de Veiligheidsraad openheid te verschaffen, aldus de Amerikaan, en Irak heeft die kans niet gegrepen. Powell verbond er echter geen expliciet dreigement aan dat de VS op korte termijn zelf met een oorlog beginnen als de VN niets doen.

Nieuw in Powells verhaal was het uitgebreide gebruik van 'geheime maar betrouwbare bronnen', deels materiaal van geheime diensten. Dergelijk materiaal wordt zelden zo gedetailleerd gebruikt in de diplomatieke arena. Daarnaast toonde Powell satellietfoto's -bijvoorbeeld een locatie met chemische wapens die werd opgeschoond vlak voordat er VN-inspecteurs kwamen. Ook liet hij banden horen van gesprekken tussen hoge militairen van de Republikeinse Garde, de elitetroepen van Saddam Hoessein.

De reacties na het betoog waren opmerkelijk terughoudend -op die van Irak na, die het één grote komedie vond. De Chinese minister van buitenlandse zaken Tang Jiaxuan zei dat het materiaal vooral aantoont dat de inspecteurs meer tijd moeten krijgen, en dat China bereid is tot elke inspanning om een oorlog te vermijden. Volgens de Rus Ivanov moet Irak weliswaar antwoord geven op de verdenkingen die Powells verhaal oproepen, maar dienen experts de tijd te krijgen om dat antwoord te bestuderen.

De Franse minister De Villepin pleitte voor verdrievoudiging van het aantal inspecteurs en een permanent bureau in Bagdad om de inspecties te coördineren. Dat is volgens hem een betere keus dan een militaire interventie, hoewel hij ook zei dat Irak meer kan doen om een oorlog te vermijden. Alleen de Britse minister Jack Straw schaarde zich vierkant achter het 'krachtige betoog' van Powell en vond dat de VN hun verantwoordelijkheid moeten nemen als Irak blijft weigeren mee te werken.

Het Nederlandse kabinet houdt er in ieder geval al ernstig rekening mee dat het militairen moet inzetten voor een bedrage aan de Irak-oorlog. Premier Balkenende vindt de Powell heeft 'aangetoond' dat Bagdad tekortschiet. De oude coalitie van CDA, LPF en VVD is dat met hem eens. De linkse fracties die klagen dat Nederland te gretig was bij de militaire voorbereidingen hielden twijfels bij Powells bewijsvoering.