Records staan onder druk

HAMAR - De schaatssport blijft zich in moordend tempo ontwikkelen. Erben Wennemars durfde zaterdag in Hamar de stelling aan dat hij het aangezicht van de 1500 meter voorgoed heeft veranderd. Een dag later werden in de wereldbekerwedstrijd over 5000 meter tijden gereden die voorbehouden leken aan de erkende hooglandbanen in Calgary en Salt Lake City.

Bob de Jong nam met zijn winnende tijd (6.19.94) een hap van ruim vijf seconden van het oude baanrecord. Het was de vijfde tijd ooit op de vijf kilometer. In zijn schaduw bleek het internationale niveau in de breedte met sprongen vooruit te zijn gegaan.

,,Het is ongelooflijk'', vond Carl Verheijen, tweede in een persoonlijk record. ,,Als je deze tijden vertaalt naar een baan op hoogte dan moet je er zeker acht, negen seconden aftrekken. Dan zit je ruim onder het wereldrecord. Terwijl het pas november is en we volgens het trainingsschema nog niet in topvorm zouden moeten zijn.''

De vijf kilometer was de laatste jaren het domein van de Nederlanders. Dat is het nog steeds. Maar in Hamar bleek dat de concurrentie toeneemt. De Noor Saetre (derde), de Amerikaan Hedrick (vijfde) en de jonge Italiaan Fabris (achtste) waren in staat hun beste tijden van Calgary en Salt Lake City te verbeteren.

Vooral de laatste twee hebben nog veel groeimogelijkheden. Hedrick is een Texaan die in het inline-skaten alles won en pas vorig jaar spectaculair debuteerde op ijs met een wonderlijke stijl. Hij richt zich op de Spelen van Turijn in 2006, net als Fabris. De 22-jarige Italiaan is een ontluikend talent op de 1500, 5000 én 10000 meter.

De Nederlanders begroetten de ontwikkelingen jubelend. Concurrentie geeft hun prestaties meer reliëf. ,,Voor het internationale schaatsen is dit goed'', vond Verheijen. ,,Het is niet leuk als het elke week een open NK is. Ik verlies liever van een buitenlander dan elke week van een Nederlander'', sprak De Jong.

De 27-jarige Leimuidenaar traint bij het gewest Zuid-Holland. Hij staat als bouwkundig medewerker op de loonlijst bij een bedrijf in Almere waar hij in de zomer 20 uur per week werkt. Onlangs staakte de stayer, die ook allroundambities heeft, zijn vruchteloze zoektocht naar een sponsor.

De Jong liet vorig seizoen met goud en zilver op het WK afstanden al zien dat hij zich ook als 'amateur' kan handhaven in de top. De Jong: ,,Iedereen rijdt elk jaar harder. Het is de leeftijd en de ervaring. Nederlandse schaatsers gaan langer door en de meesten zijn nu tussen de 26 en 30 jaar, de ideale leeftijd om topprestaties te leveren.''

De wereldkampioen op de tien kilometer koos gisteren voor een nieuwe strategie. Terwijl hij normaal behoudend start, zette hij in de race met Verheijen al vroeg de aanval in. Met succes. Het is een taktiek die Erben Wennemars op de 1500 meter al jaren hanteert. ,,Als een kerel rijden'', noemt Wennemars dat.

De sprinter won ook zaterdag, afgetekend. Wennemars claimt dat hij met zijn methode een nieuw tijdperk voor de mijl heeft ingeluid. ,,Het is mijn bijdrage aan de evolutie van het schaatsen'', zei hij in Hamar met een glimlach. Sinds vorig seizoen bewijst hij dat een razendsnelle opening op de 1500 meter noodzakelijk is voor de winst. De vorige heerser op deze afstand, de Noor Adne Söndral, pakte zijn winst juist in de slotronde. Dat kan nu niet meer, vindt Wennemars.

,,Ik ben jaren voor gek verklaard omdat ik als een dolle wegging. Maar je ziet dat anderen dat nu ook moeten doen. Anders ben je geklopt.'' In ploeggenoot Mark Tuitert heeft hij een volgeling gekregen. De allrounder is de noodzaak gaan inzien van een explosieve start. Terwijl hij vorig seizoen zijn eerste volle rondje nog in 27.0 seconden aflegde, had hij er in Hamar zaterdag zeventiende seconde minder voor nodig.

Wennemars denkt een trend te hebben gezet. Allrounders, zo is zijn stelling, hebben geen keus. ,,Jochem en Carl moeten ook volle bak erin vliegen, die kunnen zich niet meer inhouden.'' Jochem Uytdehaage zei te beseffen dat zijn aanvangssnelheid inderdaad omhoog moet om Wennemars nog eens af te kunnen troeven.

Terwijl een internationalisering op de vijf kilometer op de loer ligt, was de 1500 meter bij de eerste mondiale confrontatie een opvallend Nederlands onderonsje. Dat was de laatste jaren wel anders. Ids Postma was in 1998 de laatste Nederlandse winnaar van de wereldbeker. In Hamar kon alleen olympisch kampioen Derrek Parra (derde) zich in de top mengen tussen de Nederlanders Wennemars, Tuitert, Verheijen en Uytdehaage. ,,De Russen vielen tegen, maar misschien komen ze nog'', hoopte Wennemars die met bravoure constateerde dat de mijl voor hem na jaren worstelen 'een automatisme' begint te worden. Net als De Jong voelt hij zich (28 jaar) in de kracht van zijn leven. ,,Het kan echt nog harder.''